სტატიები   ›  ლოგოპედია   ›   ალალია

ალალია

ფავორიტებში დამატება
ქეთევან ლომიძე
ქეთევან ლომიძე
ლოგოპედი, პედაგოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 25 იანვარი, 2015

მეტყველების დარღვევის სახეები - ალალიაალალია - ( ტერმინიდან а-უარყოფა; lalio-მეტყველება) უმეტყველობა ან  მეტყველების განუვითარებლობა ნორმალური სმენისა და პირველადი ინტელექტის შემთხვევაში. გამოწვეული თავის ტვინის დიდი ჰემისფეროების სამეტყველო არეების ორგანული დაზიანებით ან თავის ტვინის სამეტყველო ზონის განუვითარებლობით, რაც თავის მხრივ შეიძლება გამოწვეული იყოს ფეხმძიმობის რთული მიმდნარეობით,შინაგანი პათოლოგიებით, დაბადების დროს თავის ტვინის ტრამვით ან დაბადების შემდგომი ასფიქსიით. მოზრდილ ასაკში კი დავარდნის დროს მიღებული თავის ტრამვით,თავის ტვინის ინსულტით ან ორგანული დაავადებებით..

ასეთ ბავშვებს უპირველეს ყოვლისა უმოწმებენ სმენას, რადგან შთაბეჭდილებას ტოვებენ, რომ ყურში არ ესმით ან არასრულფასოვნად ესმით, თუმცა შემოწმების შედეგად აღმოჩნდება ხოლმე, რომ მათ სრულფასოვანი ფიზიკური სმენა აქვთ და საწყის ეტაპზე კარგი ინტელექტიც, მაგრამ   უნდა აღინიშნოს, რომ მეტყველების შეფერხება  თანდათან იწვევს  ინტელექტის ჩამორჩენილობას და რეაბილიტაციის დაგვიანებასთან ერთად ეს პროცესი  სულ უფრო თვალსაჩინო ხდება...

სამეტყველო ზონის  დაზიანება ხდება სხვადასხვა მიზეზით, ამიტომ განასხვავებენ ალალიის სხვადასხვა სახეს--- თუ დაზიანებულია წარმოთქმითი (მოტორული, სამოძრაო) მხარე  http://kids.ge/articles/სამეტყველო-წრე, ასეთ შემთხვევაში ადამიანი კარგად გებულობს გარშემომყოფების საუბარს, ასრულებს მარტივ მითითებებს, მაგრამ თვითონ ვერ ახერხებს ლაპარაკს--ანუ, შენარჩუნებულია საყოფაცხოვრებო მეტყველების გაგების უნარი, მაგრამ თვითონ ვერ შემოდის სამეტყველო კომუნიკაციაში,არ გააჩნია მეტყველების პროდიცირების უნარი - ეს მოტორული ალალიაა, (ექსპრესიული მეტყველების დარღვევა.)

თუ დაზიანება გაგებინების ნაწილშია, ზიანდება მეტყველების გაგებადობა, გააზრება, ნივთების სახელებთან დაკავშირების უნარი-სენსორული მხარე. ეს სენსორული ალალიიაა...(იმპრესიული, რეცეპტული მეტყველების განუვითარებლობა)... 

უნდა აღინიშნოს რომ, ლოგოპედიურ პრაქტიკაში უფრო ხშირად გვხვდება კომბინირებული ფორმა-სენსო- მოტორული ალალია.

ალალიის მქონე ბავშვებში ზარალდება არა მხოლოდ მეტყველების უნარი,არამედ ვლინდება ნევროლოგიური სიმპტომები- რაც გამიხატება არაკორდინირებულ მოქმედებაში, მცირედაა განვითარებული წვრილი მოტორიკა, უჭირთ ცალ ფეხზე დგომა, სირბილი- ამიტომ უარს ამბობენ მოძრავ თამაშებში მონაწილეობის მიღებაზე. ვლინდება სწრაფი გადაღლა, შრომის უნარის დაქვეითება. ფსიქოლოგიური უნარების - მეხსიერების, ყურადღების მოდუნება, მხედველობითი თავისებური განაწილება, მომატებული აქვთ გაღიზიანებულობა, ახასიათებთ ტირილისადმი მიდრეკილება და სოციუმთან ურთიერთობის შემთხვევაში ეს პროცესები უფრო რთულდება. ამიტომ ასეთი დარღვევის მკურნალობა ხდება კომპლექსურად-ნევროპთოლოგის, ნეიროფსიქოლოგის,ლოგოპედის  და ყოველთვის უმთავრესი და მნიშვნელოვანი მონაწილის - ოჯახის ერთობლივი კვალიფიკაციური და შრომისუნარიანი ჩარევით.

სტატიები ამავე თემიდან

სამეტყველო სუნთქვის განვითარება

კარგად ჩამოყალიბებული სამეტყველო სუთქვა სწორი და ლამაზი თანმიმდევრული მეტყველების განვითარების წინაპირობა.

წერითი მეტყველება

წერითი მეტყველების ცნებაში შედის წერაც და კითხვაც, წერა და კითხვა მჭიდროდაა დაკავშირებული ერთმანეთთან, როგორც თავისი განვთარებით, ასევე მუდმივი გამოყენებით.მათი დარღვევა იწვევს ბავშვის ჩამორჩენილობას,მნიშვნელოვან შეფერხებას სწავლის პროცესში.

სიგმატიზმი

სიგმატიზმი ანუ სისინა (ს,ზ,ც,ძ,წ) და შიშინა (შ,ჯ,ჩ,ჟ,ჭ) გერების წარმოთქმის ნაკლოვანება ნაკლოვანებათა შორის ყველაზე ხშირად გვხვდება. მათი სწორი წარმოთქმა მოითხოვს ზუსტ დიფერენცირებულ მოძრაობას, სწორი არტიკულაციური მოწყობიდან მცირედი გადახრაც კი იწვევს ამ ბგერების არასწორ, უსუფთაო წარმოთქმას!

ვსწავლობ აზროვნებას - ვსწავლობ მეტყველებას!

აზროვნება და მეტყველება მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან და მათი ურთიერთკავშირი ურთიერთგანვითარების აუცილებელი პირობაა.

ემოცია, მისი გამოხატვის და მართვის სწავლების აუცილებლობა

როდესაც ადამინი სხვადასხვა ხასიათზეა მისი ემოცია სხვადასხვანაირია. თუ პატარას შეუძლია როგორც საკუთარი , ისე გარშემომყოფების ემოციის აღქმა,ეს მას ეხმარება სიტუაციის ადეკვატურად გააზრებაში , კონტაქტის დამყარებაში გარშემომყოფებთან .

ენის ბორძიკი (ლოგონევროზი)

ეს არის სამეტყველო ტემპისა და რითმული ორგანიზაციის დარღვევა. ენა ბორძიკის მქონეს დარღვეული აქვს მწყობრი და რიტმული თანმიმდევრობა.ხდება წარმოთქმის უნებლიე შეჩერება–შეფერხება.მეტყველების ამგვარ გართულებას იწვევს სამეტყველო აპარატის კუნთში წარმოქმნილი კრუნჩხვები.

რა არის ბგერათწარმოთქმის დარღვევა

რა არის ბგერათწარმოთქმის პრობლემა, როგორია მისი გამოსწორების მოდელი. 3 წლიდან ზევით ასაკის პატარებისათვის.

სამეტყველო ორგანოები და მათი ფუნქციონირება

სამეტყველო ორგანოები და მათი სწორი ფუნქციონირების მნიშვნელობა სწორად და ლამაზად მეტყველებისათვის.

მეტყველების დარღვევის სახეები: დისლალია.

დისლალია მეტყველების დარღვევის ყველაზე გავრცელებული ფორმა. მისი რაობა და გამომწვევი მიზეზები.

როგორ შევარჩოთ სათამაშოები ჩვენი პატარა საოცრებისათვის

ბავშვებისათვის სათამაშოები სამყაროს შეცნობის მთავარი საშუალებაა, მაგრამ მინდა გითხრათ აქაც გაკვეული ცოდნაა საჭირო, როდის რით და როგორ ვითამაშოთ

ფონემატური სმენა

ფონემატური სმენა მნიშვნელოვანია სამეტყველო განვითარებისათვის, თუ გსურთ პატარამ ადვილად ისწავლოს და წარმატებებს მიაღწიოს, იყოს კომუნიკაბელური, არ ეშინოდეს ხმის ამოღების, საკუთარი აზრის გამოთქმის, მაშინ ფონემატური სმენის სისუსტის არსებობის შემთხვევში აუცილებლად მიიღეთ ზომები.

მეტყველების განვითარების ეტაპები

მეტყველების განვითარება დაბადებიდან იწყება და საბოლოო ჩამოყალიბებამდე საკმაოდ რთულ ეტაპებს გადის. ბავშვები, რომლებიც ჩამორჩებიან განვითარებაში,ერთი ასაკობრივი პერიოდით მაინც,გარკვეულ რისკის ჯგუფს მიეკუთნებიან და აუცილებელია ფსიქოლოგისა და ლოგოპედის კონსულტაცია. ამიტომ სასურველია მშობლებს თავადაც ჰქონდეთ გარკვეული წარმოდგენა მეტყველების განვითარების მნიშვნელოვანი ეტაპების შესახებ, რომლებიც მათი შვილის სრულფასოვან პიროვნებად ჩამოყალიბებას უწყობს ხელს.

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია