სტატიები   ›  ფსიქოლოგია, განვითარება   ›   რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება?

რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება?

ფავორიტებში დამატება
თათია გურგენიძე
თათია გურგენიძე
ბავშვთა ფსიქოლოგი. kids.ge-ს ბავშვთა განათლებისა და განვითარების ცენტრის ფსიქოლოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 13 მარტი, 2017

სოციალური უნარები- წარმოიდგინეთ, რომ ხართ 5 წლის, მასწავლებელი გთხოვთ, იჯდეთ სკამზე მშვიდად და ბოლომდე მოისმინოთ ზღაპარი, ან წარმოიდგინეთ, რომ თამაშობთ თქვენი საყვარელი კუბებით, ამ დროს კი თქვენი თანატოლი გართმევთ მათ. როგორ ფიქრობთ, რა უნარები დაგჭირდებათ, რომ თავი გაართვათ ასეთ გამოწვევებს და გადაჭრათ პრობლემა?

თანატოლებთან და უფროსებთან  ურთიერთობა ბავშვის ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილია. ზოგიერთი მათგანისათვის ამ ამოცანასთან გამკლავება სერიოზული გამოწვევაა. ბავშვის წარმატებას მის სოციალურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს სოციალურ-ემოციური სფეროს განვითარება.

მშობლები და მასწავლებლები ხშირად პრიორიტეტულად მხოლოდ აკადემიურ უნარებზე მუშაობას მიიჩნევენ. როდესაც ვსაუბრობთ  აკადემიურ უნარებზე სკოლამდელ ასაკში, იოლია წარმოვიდგინოთ, როგორ მღერიან ბავშვები ანბანის სიმღერას ან ასახელებენ გეომეტრიულ ფიგურებს. თუმცა, განვითარების ეს მხოლოდ ერთი მხარეა. მნიშვნელოვანია სოციალური და ემოციური სფეროების განვითარებაც. მაგალითად, ბავშვმა იცის, რომ სხვისთვის დარტყმა არ არის კარგი ქცევა. ასევე იცის, რომ გრძნობდეს ბრაზს, წყენას, ეს ნორმალურია. ამით ის ავლენს თვითრეგულაციის უნარს. რეალურად, ბრაზის მართვა უმნიშვნელოვანესია არა მხოლოდ სკოლამდელ ასაკში, არამედ მთელი ცხოვრების განმავლობაში.

 

რას გულისხმობს სოციალურ-ემოციური სფერო?

  • საკუთარი და სხვისი ემოციების გაგება;
  • საკუთარი ემოციების მართვა;
  • სხვების საჭიროებების ამოცნობის უნარი, თანაგრძნობის უნარი;
  • თანატოლებთან თამაშის, დამეგობრების უნარი;
  • პრობლემის გადაჭრის სწორი გზების მოძიება;
  • საკუთარ თავზე დადებითი წარმოდგენის ქონა, საკუთარი შესაძლებლობების რწმენა;
  • კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარების უნარი;
  • თვით-კონტროლის უნარი, წესების შესრულება, იმპულსების კონტროლი, სიტუაციის კონტექსტის გაგება და შესაბამისად მოქცევა;

 

როგორ შევუწყოთ ხელი სოციალურ-ემოციური უნარების განვითარებას?

წაახალისეთ ემოციებზე საუბარი. სთხოვეთ ბავშვს ისაუბროს თავის გრძნობებზე. ემოციების მართვამოუსმინეთ ყურადღებით და გამოხატეთ თანაგრძნობა. ასწავლეთ, რომ ემოციების არსებობა და მათზე საუბარი ნორმალურია.

 

გამოიყენეთ ბავშვის ქცევის მართვის პოზიტიური სტრატეგიები. შემოიღეთ ქცევის წესები, აუხსენით ბავშვს რატომ არის საჭირო და რა შედეგები მოჰყვება მათ დარღვევას. წაახალისეთ, დააჯილდოვეთ მისი კარგი ქცევა, გამოიყენეთ იგნორირება არასასურველი ქცევის დროს.

 

იმუშავეთ ბავშვის თვითშეფასებაზე. დაეხმარეთ ბავშვს დაინახოს თავისი ძლიერი მხარეები. შეაქეთ რაიმეს გაკეთების მცდელობისათვის, დააჯილდოვეთ წარმატებისთვის.

 

მიეცით სხვა ბავშვებთან თამაშის შესაძლებლობა. თანატოლებთან თამაშისას ბავშვი სწავლობს მნიშვნელოვან სოციალურ უნარებს, გაზიარებას, რიგის დაცვას, თანამშრომლობას, თამაშის წესების დაცვას. დაეხმარეთ ბავშვს ამ უნარების განვითარებაში შექების გამოყენებით. მაგალითად, „შევამჩნიე, რომ ათხოვე სათამაშო, ეს მომეწონა. ორივე კარგ ხასიათზე დადექით.“

 

მიეცით თქვენი მაგალითი. ბავშვები სწავლობენ უფროსებზე დაკვირვებით და ხშირად იმეორებენ მათ ქცევას. როდესაც თქვენ ახერხებთ გაუმკლავდეთ ძლიერ ემოციებს, მაგალითად ბრაზს, ამით ბავშვს უსაფრთხოდ აგრძნობინებთ თავს. ასევე, ის თქვენგან სწავლობს ემოციების მართვისა და პრობლემის მოგვარების გზებს.

 

მიეცით არჩევანი. პასუხისმგებლობის გრძნობის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანია ბავშვს ჰქონდეს არჩევანის გაკეთების შესაძლებლობა მისი ასაკის გათვალისწინებით. შეგიძლიათ ჩართოთ ოჯახური საკითხების გადაწყვეტაშიც.

 

იმუშავეთ თქვენს თავზე. მშობელი ამბობს: „მე ძალიან გაბრაზებული ვარ, მჭირდება დრო, რომ ამაზე ვიფიქრო“, „აღელვებული ვარ, ღრმად ჩავისუნთქავ, რომ დავშვიდდე“.

იმის აღიარება, რომ გვაქვს უარყოფითი ემოციები, სისუსტე არ არის. ეს კარგი მაგალითი იქნება ბავშვისათვის. ის ისწავლის, რომ ყველას შეიძლება ჰქონდეს უსიამოვნო გრძნობები და ამ გრძნობებთან გამკლავება სრულიად შესაძლებელია. 

სტატიები ამავე თემიდან

როგორ ვმართოთ დედმამიშვილების ჩხუბი

როგორ უნდა მოიქცეთ, როდესაც დედმამიშვილები კამათობენ? ბავშვთა ფქისოლოგის რჩევები, თუ როგორ უნდა მოიქცეთ მსგავს სიყუაციებში.

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს გახდეს თავდაჯერებული

რატომ არის აუცილებელი ჯანსაღი თვითშფასება? ის რასაც ჩვენს თავზე ვფიქრობთ ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ქცევებს. თვითშეფასების ჩამოყალიბება ჩვილობიდან იწყება. როგორ შეიძლება დაეხმაროს მშობელი ბავშვს?

რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე

რა ზეგავლენას ახდენს ბავშვის განვითარებასა და ჩამოყალიბებაში თითოეული ტიპი და რა რეკომენდაციებია საჭირო იმისთვის, რომ ბავშვის სწორად განვითარდეს

მხედველობის განვითარება ბავშვობაში

როგორ მიმდინარეობს მხედველობის განვითარება ბავშვებში,როგორ ხედაენ და რა ფორმებსა და ფერებს ანიჭებენ უპირატესობა ახალშობილები.

რას ვაკეთებ იმისთვის, რომ ჩემ შვილს კითხვა შევაყვარო

ჩემი შვილი 4 წლისაა, ამიტომ ვცდილობ ყველაფერი თამაშად ვაქციო, მათ შორის წიგნის კითხვაც, რადგან თამაშით სწავლა ამ ასაკის ბავშვებისთვის წამყვანია.

ქცევის კონტროლის მექანიზმები

როგორ გამოიყენება ქცევის კონტროლის მექანიზმები? რა არის დასჯა და წახალისება და რა შედეგებს გვაძლევს ბავშვთან ურთიერთობაში.

ბავშვებზე ძალადობა: ძალადობის მიზეზები და შედეგები

რა არის ძალადობის მიზეზი და რა შედეგები მოყვება მას. რა მდგომარეობაა დღეს საქართველოში ამ თემასთან დაკავშირებით.

წარმოსახვითი მეგობარი ანუ კარლსონის სინდრომი

ნორმალურია თუ არა, რომ ბავშვს ჰყავდეს წარმოსახვითი მეგობარი და ცხოვრობდეს მის მიერ გამოგონილ სამყაროში?

3-4 წლის ბავშვის განვითარების ნორმები

3 წელს მიღწეული ბავშვების მშობლებითვის მთავრდება პირველი და ერთ-ერთი ყველაზე რთული პერიოდი და იწყება მაგიური წლები, როდესაც თქვნს შვილს უკვე ესმის რას ელაპარაკებით.

ოჯახში ძალადობა - სახელმძღვანელო მასწავლებლებისათვის

რა შედეგი მოყვება ოჯახში ძალადობას ბავშვებსა და მოზარდებში. როგორია ოჯახში ძალადობის ნიშნები. როგორ დავეხმარო ბავშვს ან მოზარდს. სახელმძღვანელო მასწავლებლებისთვის.

ბავშვის მიერ მედიამოხმარების პოზიტიური და ნეგატიური გამოვლინებები

რა უარყოფით თუ დადებით შედეგს აძლევს მოზარდს ისეთი კომპეტენციების ადრეულ ასაკში დაუფლება, როგორებიცაა: მობილური, კომპიუტერი და ტელევიზორი?

მზად არის პატარა გახდეს სკოლის მოსწავლე?

პედაგოგიურ და ფსიქოლოგიურ ლიტერატურაში სკოლისთვის მზაობას განმარტავენ, როგორც ბავშვის პიროვნების მრავალგვარ განვითარებას, ანუ ბავშვის მზაობა სასკოლო სწავლისთვის გულისხმობს მისი სოციალურ-ემოციური მომწიფების, სწავლისადმი მოტივაციის, მეტყველებისა და საკომუნიკაციო უნარების, ზოგადი ცოდნისა და შემეცნებითი განვითარების ასპექტებს.

რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?

აღზრდის პროცესში დიდი მნიშვნელობა აქვს შექებას. მისი საშუალებით ბავშვები სწავლობენ სწორ ქცევას, უყალიბდებათ დადებითი წარმოდგენა საკუთარ თავზე.შექება ეფექტურია, თუ მას სწორი ფორმით ვაწვდით ბავშვს. სტატიაში გთავაზობთ რამოდენიმე რამოდენიმე შეცდომას, რომელსაც ხშირად უშვებენ მშობლები.

ხატვის როლი ბავშვის განვითარებაში

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა? რომელია ხატვის დადებითი მხარეები ბავშვის განვითრებაში.

ბავშვები და კომპიუტერი

ბავშვობა ალბათ ის პერიოდია, რომელსაც მოზრდილ ადამიანთა უმრავლესობა მუდამ შენატრის და ხშირად დროის უკან დაბრუნებაზე ოცნებობს.

დაუნის სინდრომი

რა არის დაუნის სინდრომი? რა იწვევს დაუნის სინდრომს და როგორ დავეხმაროთ განვითარებაში დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვს?

როგორ შევაყვაროთ ჩვენს პატარას წიგნები

სტატიაშია მოცემული საინტერესო და სახალისო რჩევები, როგორ უნდა შეაყვაროთ თქვენს პატარებს წიგნთან ურთიერთობა.

როდესაც ჩემი შვილი სხვას ურტყამს - 5 წესი მშობლებისათვის

ზოგჯერ ბავშვები ავლენენ აგრესიულ ქცევას. შეიძლება შეგვიმჩნევია სათამაშო მოედანზე ან მიგვიღია საყვედური საბავშვო ბაღის აღმზრდელისაგან, რომ ჩვენი შვილი არტყამს თანატოლს, აყენებს რაიმე ფიზიკურ ზიანს.რა უნდა გააკეთოს ამ დროს მშობელმა? ეს სერიოზული გამოწვევაა, რადგან პირველი რეაქცია უმეტეს შემთხვევაში შეიძლება იყოს მკაცრად მოქცევის სურვილი.

როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვს სკოლაში? - რჩევები მასწავლებლებს

ნებისმიერ კლასში შეიძლება იყოს ბავშვი, რომელიც ხშირად ჩუმად არის და არ იჩენს ინიციატივას. როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვებს სოციალური უნარების განვითარებაში? როგორ შევუქმნათ უსაფრთხო და სანდო გარემო სკოლაში?

ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

უმცროსკლასელთა სასკოლო წარმატება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ყურადღების განვითარების დონეზე.

ინტროვერტი ბავშვი: რჩევები და რეკომენდაციები

ვინ არიან ინტროვერტები? როგორია მათი სამყარო? სტატიაში მოკლედაა შეჯამებული ინტოვერტი ბავშვის ფსიქოლოგია, მათი დამახასიათებელი თვისებები. ასევე, მოცემულია რჩევები და რეკომენდაციები, რომელიც ინტროვერტებთან ურთიერთობაში დაგეხმარებათ.

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა. რა როლს ასრულებს ფანტაზია ფავშვის განვითარებაში.

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია