სტატიები   ›  ფსიქოლოგია, განვითარება   ›   რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე

რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე

ფავორიტებში დამატება
ანა ნადირაშვილი
ანა ნადირაშვილი

დედა და ბავშვიერთი შეხედვით შეიძლება მოგვეჩვენოს, რომ ახალშობილები ვერაფერს ვერ იგებენ და ვერ გრძნობენ, მაგრამ სინამდვილეში ეს ასე არ არის. ბავშვი ჯერ კიდევ მუცლად ყოფნის პერიოდში მშვენივრად არჩევს დედის ემოციებს, რომლებიც შესაბამისად დადებითად ან უარყოფითად მოქმედებს მასზე,მისი ფსიქიკის ჩამოყალიბებაზე. ახალშობილს კი უკვე საკმაოდ კარგად აქვს განვითარებული გარკვეული უნარები, რომლის განსავითარებლად და სწორად ფორმირებისთვის აუცილებელია მას განუვითარდეს მიჯაჭვულობის განცდა. მიჯაჭვულობა – ესაა ძლიერი ემოციური კავშირი, რომელიც მყარდება ახალშობილსა და მასთან ხშირად კონტაქტში მყოფ ადამიანს შორის. ბავშვისთვის მიჯაჭვულობის  განცდა აუცილებელია, რადგან ამის გარეშე იგი სრულფასოვნად ვერ მოახერხებს განვითარებას. მიჯაჭვულობის 2 ტიპი გამოყოფა (მერი ეინსვორტის მიხედვით): სანდო და არასანდო მიჯაჭვულობა. განვიხილოთ თითოეული მათგანი და მათი ზეგავლენა ბავშვზე.

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ მიჯაჭვულობის ორ ტიპს გამოყოფენ: სანდო მიჯაჭვულობას და არასანდო მიჯაჭვულობას, არასანდო მიჯაჭვულობაში  კი გამოიყოფა 3 სახე: დეზორგანიზებული, ამბივალენტური და განრიდებული მიჯაჭვულობა.

სანდო მიჯაჭვულობა – ჩნდება მაშინ, როდესაც მშობელი ბავშვისთვის ყოველთვის ხელმისაწვდომია და ბავშვის საჭიროებების მიმართ სათანადო ყურადღებას გამოხატავს.ასეთი ბავშვები თავს დაცულად და უსაფრთხოდ გრძნობენ, ენდობიან მშობელს.

დეზორგანიზებული მიჯაჭვულობა – ჩნდება მაშინ, როდესაც მშობელი არ ავლენს ბავშვის მიმართ სათანადო ყურადღებას, არის მის მიმართ გულგრილი, უყურადღებო და ყველაზე უარეს შემთხვევაში თავიდან იშორებს მას. ასეთი ბავშვები თავდაპირველად ,,აპროტესტებენ“ მშობლის გულგრილობას, თუმცა დროთა განმავლობაში ისინი ,,წყდებიან“ მშობლებს და იკეტებიან საკუთარ თავში, ადრეულ ასაკშივე უყალიბდებათ იმის განცდა, რომ საკუთარი თავის გარდა სხვისი იმედი არ უნდა ჰქონდეს.

ამბივალენტური მიჯაჭვულობა – ჩნდება მაშინ, როდესაც ბავშვის მშობელი არათანმიმდევრულია, არათანმიმდევრულად რეაგირებს ბავშვის საჭიროებებზე და ამჟღავნებს მასთან შფოთვის მაღალ დონეს. ის შესაძლოა ზოგჯერ მარტივად ხელმისაწვდომი, ყურადღებიანი იყოს ბავშვის მიმართ, ზოგჯერ კი უყურადღებო ან მომაბეზრებდლად ყურადღებიანი. ასეთი „სტილით“ აღზრდილი ბავშვები გამოირჩევიან ემოციების არასტაბილურობით, შესაძლოა უმნიშვნელო წვრილმანზე მეტად გაბრაზდნენ ან პირიქით. არიან ზედმეტად მგრძნობიარენი, ხშირ შემთხვევაში განიცდიან ბრაზს ან შფოთვას.

განრიდებული მიჯაჭვულობა – ჩნდება მაშინ, როდესაც მშობლის ზრუნვა ბავშვზე არის არასაკმარისი, ბავშვი იღებს მხოლოდ მისი აღზრდისთვის აუცილებელ ყურადღებას, ხოლო ზრუნვა და სითბო რომელიც საჭიროა მისი კოგნიტურად და ფსიქოლოგიურად სწორად განვითარებისთვის არ არის საკმარისი. ასეთი ბავშვები ვერ იღებენ მშობლის მხრიდან ემოციური მოთხოვნილების დაკმაყოფილებას. ასეთ ბავშვებს უყალიბდებათ უნდობლობის გრძნობა, მათ დასწავლილი აქვთ საკუთარ პრობლემებთან და ემოციებთან დამოუკიდებლად გამკლავება.

 

რა პირობებია აუცილებელი ბავშვის სრულფასოვანი განვითარებისათვის?

დედა და ბავშვიზემოთ მოცემული ინფორმაცია კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს, იმას თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ბავშვის სწორად განვითარებისთვის ნაადრევ ასაკშივე სანდო მიჯაჭვულობის განვითარება, რადგან მიჯაჭვულობის დარღვევამ შესაძლოა გავლენა იქონიოს არამარტო სოციალურ უნარებზე, ემპათიის (თანაგრძნობის) და ღირსების გრძნობის განვითარებაზე, არამედ, ფიზიკურ, გონებრივ და ემოციურ განვითარებაზეც. ამიტომ აუცილებელია გამოვხატოთ ბავშვის მიმართ სათანადო სითბო და ემოციები, მიუხედავად იმისა როგორც არ უნდა ვგრძნობდეთ იმ მომენტში თავს. ბავშვმა უნდა იგრნოსრომ ის უპირობოდ გვიყვარს და მის გვერდით ვიქნებით, რაც არ უნდა დასჭირდეს, ეს ყველაფერი აუცილებელია მისი სწორად განვითარებისთვის. უნდა გვახსოვდეს, რომ მიჯაჭვულობის ტიპი არამარტო მის ბავშვობაზე, არამედ მის ცხოვრებაზე მთლიანად მოქმედებს ზრდასრულ ასაკშიც კი.  ყოველთვის უნდა გვახსოვდეს რომ ყოველ წუთს ჩვენს მიერ გაცემული სითბო და ყურადღება მისი სწორად განვითარებისთვის, ბედნიერი და ჯანსაღი მომავლისთვის წინ გადადგმული ნაბიჯია.

სტატიები ამავე თემიდან

მხედველობის განვითარება ბავშვობაში

როგორ მიმდინარეობს მხედველობის განვითარება ბავშვებში,როგორ ხედაენ და რა ფორმებსა და ფერებს ანიჭებენ უპირატესობა ახალშობილები.

ერთი დღე გართობისა და განვითარებისთვის

სტატიაში აღწერილ, ბავშვთან ერთად გატარებული ერთი დღის მაგალითზე, თქვენ გაეცნობით საინტერესო აქტივობებს, თუ როგორ შეიძლება ყოველდღიური რუტინა ვაქციოთ ბავშვისთვის სხვადასხვა უნარების განმავითარებელ და სახალისო პროცესად.

რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?

აღზრდის პროცესში დიდი მნიშვნელობა აქვს შექებას. მისი საშუალებით ბავშვები სწავლობენ სწორ ქცევას, უყალიბდებათ დადებითი წარმოდგენა საკუთარ თავზე.შექება ეფექტურია, თუ მას სწორი ფორმით ვაწვდით ბავშვს. სტატიაში გთავაზობთ რამოდენიმე რამოდენიმე შეცდომას, რომელსაც ხშირად უშვებენ მშობლები.

მორცხვობის პრობლემა სკოლაში და მისი გადაჭრის გზები

უნდა ვინერვიულოთ თუ არა ბავშვის მორცხვობაზე? როდის უნდა მივმართოთ სპეციალისტს? რჩევები, თუ როგორ უნდა წავახალისოთ ბავშვი, რომ დასძლიოს სიმორცხვე სკოლაში.

აგრესია - ბავშვის აგრესიის მიზეზები და მისი დაძლევის გზები

აგრესია - რა არის აგრესია? რა არის ბავშვის აგრესიის მიზეზები და როგორია მისი დაძლევის გზები.

ბავშვების დაბადების რიგი და მისი გავლენა პიროვნების ჩამოყალიბებაზე

დაბადების რიგი წარუშლელ კვალს ტოვებს ადამიანის ცხოვრების სტილზე, რომელიც თავისთავად გავლენას ახდენს ამ ინდივიდის ცხოვრებაში მეგობრობაზე, სიყვარულზე და სამსახურზე.

მზად არის პატარა გახდეს სკოლის მოსწავლე?

პედაგოგიურ და ფსიქოლოგიურ ლიტერატურაში სკოლისთვის მზაობას განმარტავენ, როგორც ბავშვის პიროვნების მრავალგვარ განვითარებას, ანუ ბავშვის მზაობა სასკოლო სწავლისთვის გულისხმობს მისი სოციალურ-ემოციური მომწიფების, სწავლისადმი მოტივაციის, მეტყველებისა და საკომუნიკაციო უნარების, ზოგადი ცოდნისა და შემეცნებითი განვითარების ასპექტებს.

სოციალური და ემოციური განვითარება ბავშვობაში

ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება უმნიშვნელოვანესია მისი ადეკვატურობის განვითარებისთვის, ცხოვრების გაგებისთვის და ბავშვობიდან მოზრდილობაში გადასვლისთვის.

ინტროვერტი ბავშვი: რჩევები და რეკომენდაციები

ვინ არიან ინტროვერტები? როგორია მათი სამყარო? სტატიაში მოკლედაა შეჯამებული ინტოვერტი ბავშვის ფსიქოლოგია, მათი დამახასიათებელი თვისებები. ასევე, მოცემულია რჩევები და რეკომენდაციები, რომელიც ინტროვერტებთან ურთიერთობაში დაგეხმარებათ.

წარმოსახვითი მეგობარი ანუ კარლსონის სინდრომი

ნორმალურია თუ არა, რომ ბავშვს ჰყავდეს წარმოსახვითი მეგობარი და ცხოვრობდეს მის მიერ გამოგონილ სამყაროში?

მასწავლებლის თვალით დანახული ბავშვების აგრესიის ზოგიერთი მიზეზი

ფსიქოლოგების ნაწილი ფიქრობს, რომ როცა მოზრდილი ადამიანი უბრალო მიზეზის გამო ოჯახის წევრებს ეჩხუბება, ე.ი. მას სამსახურში საქმეები ცუდად მისდის, ხოლო როცა ასეთივე უბრალო მიზეზით თანამშრომლებთან ჩხუბობს - მაშინ ოჯახში აქვს პრობლემა.

სწავლის უნარის სპეციფიკური დარღვევები

რატომ უჭირს ზოგიერთ ბავშვს სწავლის პროცესში ჩაბმა, რატომ უჭირს ახალი მასალის დამახსოვრება? რა იწვევს სწავლის უნარის დაქვეითებას? რა ხერხები დაგვეხმარება ამ პრობლემის დაძლევაში

მუსიკა და ტვინის განვითარება

რა გავლენას ახდენს მუსიკის სწავლა ტვინის სტრუქტურის განვითარებაზე, ნერვული კავშირების ჩამოყალიბებაზე და ტვინის ზომაზე.

ხატვის როლი ბავშვის განვითარებაში

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა? რომელია ხატვის დადებითი მხარეები ბავშვის განვითრებაში.

ბავშვები და კომპიუტერი

ბავშვობა ალბათ ის პერიოდია, რომელსაც მოზრდილ ადამიანთა უმრავლესობა მუდამ შენატრის და ხშირად დროის უკან დაბრუნებაზე ოცნებობს.

კომპიუტერული თამაშების ნეგატიური და პოზიტიური გავლენა ბავშვებზე

რა დადებითი და უარყოფითი გავლენა შეიძლება მოახდინოს ბავშვებზე კომპიუტერულმა თამაშებმა. გაიგეთ თუ რომელი თამაში როგორ გავლენას მოახდენს ბავშვებზე.

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა. რა როლს ასრულებს ფანტაზია ფავშვის განვითარებაში.

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს გახდეს თავდაჯერებული

რატომ არის აუცილებელი ჯანსაღი თვითშფასება? ის რასაც ჩვენს თავზე ვფიქრობთ ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ქცევებს. თვითშეფასების ჩამოყალიბება ჩვილობიდან იწყება. როგორ შეიძლება დაეხმაროს მშობელი ბავშვს?

როგორ ვმართოთ დედმამიშვილების ჩხუბი

როგორ უნდა მოიქცეთ, როდესაც დედმამიშვილები კამათობენ? ბავშვთა ფქისოლოგის რჩევები, თუ როგორ უნდა მოიქცეთ მსგავს სიყუაციებში.

ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

უმცროსკლასელთა სასკოლო წარმატება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ყურადღების განვითარების დონეზე.

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია