სტატიები   ›  ფსიქოლოგია, კვება, დარღვევები   ›   როდესაც ბავშვი უარს ამბობს ჭამაზე

როდესაც ბავშვი უარს ამბობს ჭამაზე

ფავორიტებში დამატება
თათია გურგენიძე
თათია გურგენიძე
ბავშვთა ფსიქოლოგი. kids.ge-ს ბავშვთა განათლებისა და განვითარების ცენტრის ფსიქოლოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 08 მაისი, 2016

ჭამაზე უარის თქმასკოლამდელი ასაკის პერიოდში მშობლები ხშირად აწყდებიან ბავშვის კვებასთან დაკავშირებულ სირთულეებს. ზოგიერთი მათგანი უარს ამბობს ჭამაზე, პრეტენზიულია საკვების არჩევისას და ა.შ.  

მიზეზი შესაძლოა სხვადასხვა იყოს:

  • ბავშვებს არ მოსწონთ კონკრეტული გემოს, შემადგენლობის საკვები;
  • ამ ასაკის ბავშვებისათვის ჭამაზე მეტად  საინტერესო შეიძლება იყოს საუბარი, თამაში და ა.შ.
  • ბავშვები უფროსებისაგან იღებენ ქცევის მოდელს, სწავლობენ საჭმლის შერჩევას, გაპროტესტებას, ქცევის მანერებს;
  • კონკრეტულ მომენტში არ აქვთ ჭამის მოთხოვნილება ან საკმარისია ის რაოდენობა, რაც უკვე მიირთვეს;
  • ცდილობენ უფროსების ყურადღების მიპყრობას ამ გზით;
  • ბავშვები ავლენენ დამოუკიდებლობას, ცდილობენ თავად გააკეთონ არჩევანი;

ზოგჯერ მშობლები განიცდიან, რომ უჭმელობა ზიანს მოუტანს ბავშვის ჯანმრთელობას. ზოგჯერ კი ბრაზდებიან, რადგან მათ დრო და ენერგია დახარჯეს საკვების მომზადებაზე, ბავშვმა კი უარი თქვა ჭამაზე. ხშირად ამას შედეგად მოსდევს ჩხუბი, ბავშვის კრიტიკა, შენიშვნების მიცემა და დასჯა. რეალურად კი მშობლები ვერ იღებენ შედეგს. ჭამის პროცესი ხდება ბავშვსა და უფროსებს შორის კამათის, ბრძოლის მიზეზი. ბავშვი სწავლობს, რომ შეუძლია გააბრაზოს, აკონტროლოს მშობელი ან საერთოდაც მხოლოდ ასეთი ფორმით ჰქონდეს მათთან ურთიერთობა.       

ჭამის დაძალებარა უნდა გააკეთოთ? თავდაპირველად, შეისვენეთ, დროებით შეწყვიტეთ ბავშვისათვის ჭამის იძულება. დაფიქრდით, რეალურად რა გაწუხებთ? ის, რომ ბავშვი საკმარის საჭმელს არ ჭამს? ბრაზდებით, რადგან ასეთი მარტივი საკითხი, როგორიც ჭამაა, ბრძოლად გადაიქცა? განიცდით იმას, რომ თქვენს შრომასა და ზრუნვას ბავშვი ჭამაზე უარით პასუხობს? შეეცადეთ, გაარკვიოთ რა არის თქვენი ემოციების მიზეზი. ეს დაგეხმარებათ აკონტროლოთ თავი და უფრო ეფექტურად გადაჭრათ პრობლემა.

  • განსაზღვრეთ, დაახლოებით რა რაოდენობის საჭმელია საკმარისი თქვენი ბავშვისათვის. შესაძლოა, ის სულაც არ მიირთმევს ცოტას. აუცილებელი არ არის ჭამდეს იმდენს, რამდენსაც უფროსები ან სხვა ბავშვები. შეამოწმეთ პედიატრთან,  რამდენად შეესაბამება ბავშვის წონა მის ასაკს და აქვს თუ არა რაიმე დამატებითი კვების საჭიროება.
  • შეუდგინეთ ბავშვს რეჟიმი. უმჯობესია, ბავშვს არ ჰქონდეს საშუალება ჭამოს მუდმივად დღის განმავლობაში.  მაგალითად, აჭამეთ მაქსიმუმ ხუთჯერ დღეში დაახლოებით ერთი და იგივე დროს.
  • თავი აარიდეთ არაჯანსაღ საკვებსა და სასმელს. მაქსიმალურად შეამცირეთ მათი რაოდენობა. ამით დაიცავთ ბავშვის ჯანმრთელობას და საშუალებას მისცემთ მას დაინტერესდეს და მოეწონოს სხვა უფრო ჯანსაღი საკვები.
  • ჭამისას არ ჩართოთ ტელევიზორი, კომპიუტერი, არ დაკავდეთ პარალელურად სხვა აქტივობებით. ეს დაეხმარება ბავშვს, არ გაეფანტოს ყურადღება და დაინტერესდეს საკვებით.
  • ზოგჯერ ბავშვები ჭამენ ნელა, წუწუნებენ ყოველი ლუკმის წინ, თამაშობენ საკვებით, ძირს ყრიან. ამ დროს განსაზღვრეთ ჭამის ხანგძლივობა. მაგალითად, იგი იყოს დაახლოებით 20-30 წთ. გააფრთხილეთ ბავშვი წინასწარ, რომ გარკვეული დროის შემდეგ თეფშებს აიღებთ. ამ ასაკში შეიძლება გაუჭირდეთ დროის განსაზღვრა, ამიტომ პერიოდულად  შეახსენეთ. დროის გასვლის შემდეგ აიღეთ თეფშები. შესაძლოა, ბავშვს არ ჰქონდეს დასრულებული ჭამა, კიდევ გთხოვდეთ საკვებს და აპროტესტებდეს. მიუხედავად ამისა, დაიცავით წესი და გამოიჩინეთ სიმტკიცე. ამით ბავშვს ასწავლით წესების დაცვას, მიხვდება, რომ მის ქცევას მოყვება შედეგი.
  • არ დააძალოთყოველთვის შეაქეთ ბავშვი, როდესაც ღებულობს საკვებს და იქცევა შესაბამისად. აღნიშნეთ მაშინვე და დაუკონკრეტეთ შექების მიზეზი. შეუსაბამო ქცევისას უმჯობესია, გამოიყენოთ იგნორირება. არ მიაქციოთ ყურადღება წუწუნს, პროტესტს, საკვების გადაყრას და ა.შ. ამით ბავშვი მიხვდება, როგორი ქცევით შეიძლება მიიქციოს თქვენი ყურადღება და როგორ დაიმსახუროს თქვენი კეთილგანწყობა.
  • გაითვალისწინეთ ბავშვის ასაკი. მათ ჯერ არ შეუძლიათ დიდხანს და გაუნძრევლად მაგიდასთან ჯდომა. უმჯობესია, არ მოსთხოვოთ ჭამისას მოიქცეს მოზრდილი ადამიანივით.
  • მიეცით არჩევანის საშუალება. შესთავაზეთ ერთი სახის საკვები, რომელიც მისთვის მზადდება. ამავე დროს, წინასწარ გქონდეთ მომზადებული საჭმლის დამატებითი ვარიანტი. ამით მას საშუალებას მისცემთ, დამოუკიდებლად მიიღოს გადაწყვეტილება. თუ ბავშვი ყველაფერზე უარს ამბობს, აპროტესტებს და ვერ აკონტროლებს თავს, საერთოდ შეწყვიტეთ ჭამის პროცესი, უთხარით, რომ უკვე დასრულდა საუზმე, გაიყვანეთ ოთახიდან.
  • თუ ბავშვს შეუძლია და აქვს სურვილი, აუცილებლად მიეცით დამოუკიდებლად ჭამის საშუალება. გაითვალისწინეთ მათი ასაკი, არ ეჩხუბოთ საჭმლის დაღვრის, ტანსაცმლის დასვრის გამო.
  • საკვები მიეცეთ მცირე ულუფებად. ამ შემთხვევაში თავიდან აირიდებთ საჭმლის რაოდენობაზე წუწუნსა და კამათს.  უმჯობესია, ბავშვმა საჭმლის დამატება მოითხოვოს, ვიდრე უარი თქვას მის ჭამაზე დიდი ზომის გამო.
  • ჭამის პროცესი გახადეთ სასიამოვნო. ასაკის მიხედვით ჩართეთ ბავშვი შეძენის, მომზადების პროცესში. შეაქეთ, წაახალისეთ. მიეცით სახალისო ფორმები საკვებს. ახალი საჭმელი საინტერესოდ, სასაცილოდ წარმოუდგინეთ ბავშვებს.წაახალისეთ

ზოგჯერ მშობლებისათვის რთულია ყველა წესისა და სტრატეგიის გამოყენება დროის სიმცირის თუ სხვა მიზეზების გამო. თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ შუძლებელია შედეგის მიღება. მთავარია, შეეცადოთ, დაგეგმოთ, იყოთ თანმიმდევრულები. სწორედ თქვენ შეგიძლიათ ასწავლოთ და დაეხმაროთ ბავშვს. მიეცით დრო ბავშვსაც და საკუთარ თავსაც. გახსოვდეთ, რომ ყველა ბავშვი და ყველა შემთხვევა ინდივიდუალურია. თუ ხვდებით, რომ კიდევ არის რაიმე საჭირო დამატებით, მიმართეთ სპეციალისტს, ბავშვთა ფსიქოლოგს, პედიატრს. 

 

 

სტატიები ამავე თემიდან

რას ვაკეთებ იმისთვის, რომ ჩემ შვილს კითხვა შევაყვარო

ჩემი შვილი 4 წლისაა, ამიტომ ვცდილობ ყველაფერი თამაშად ვაქციო, მათ შორის წიგნის კითხვაც, რადგან თამაშით სწავლა ამ ასაკის ბავშვებისთვის წამყვანია.

როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვს სკოლაში? - რჩევები მასწავლებლებს

ნებისმიერ კლასში შეიძლება იყოს ბავშვი, რომელიც ხშირად ჩუმად არის და არ იჩენს ინიციატივას. როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვებს სოციალური უნარების განვითარებაში? როგორ შევუქმნათ უსაფრთხო და სანდო გარემო სკოლაში?

რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?

აღზრდის პროცესში დიდი მნიშვნელობა აქვს შექებას. მისი საშუალებით ბავშვები სწავლობენ სწორ ქცევას, უყალიბდებათ დადებითი წარმოდგენა საკუთარ თავზე.შექება ეფექტურია, თუ მას სწორი ფორმით ვაწვდით ბავშვს. სტატიაში გთავაზობთ რამოდენიმე რამოდენიმე შეცდომას, რომელსაც ხშირად უშვებენ მშობლები.

სწავლის უნარის სპეციფიკური დარღვევები

რატომ უჭირს ზოგიერთ ბავშვს სწავლის პროცესში ჩაბმა, რატომ უჭირს ახალი მასალის დამახსოვრება? რა იწვევს სწავლის უნარის დაქვეითებას? რა ხერხები დაგვეხმარება ამ პრობლემის დაძლევაში

ქცევის კონტროლის მექანიზმები

როგორ გამოიყენება ქცევის კონტროლის მექანიზმები? რა არის დასჯა და წახალისება და რა შედეგებს გვაძლევს ბავშვთან ურთიერთობაში.

ბავშვის მიერ მედიამოხმარების პოზიტიური და ნეგატიური გამოვლინებები

რა უარყოფით თუ დადებით შედეგს აძლევს მოზარდს ისეთი კომპეტენციების ადრეულ ასაკში დაუფლება, როგორებიცაა: მობილური, კომპიუტერი და ტელევიზორი?

მეშინია, ანუ პრობლემა სახელად შიში

გაიგეთ რომელია ბავშვთა შორის ყველაზე გავრცელებული შიშები, როგორი ტიპის შიშები არსებობს. რა არის შიშის გამომწვევი მიზეზები

ADHD - როგორ ამოვიცნოთ ჰიპერაქტიური ბავშვი

თუ ბავშვს სკოლაში აქვს სწავლისა და კლასელებთან, მასწავლებლებთან ურთიერთობის პრობლემები, თუ იგი ვერ ახერხებს კონცენტრაციას საკლასო ოთახში, არ ასრულებს და თავს არიდებს სამუშაოს - შესაძლოა მას ჰქონდეს ყურადღების დეფიციტის და ჰიპერაქტივობის სინდრომი.

რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება?

წარმოიდგინეთ, რომ თამაშობთ თქვენი საყვარელი კუბიკებით, ამ დროს კი თქვენი თანატოლი გართმევთ მათ. როგორ ფიქრობთ, რა უნარები დაგჭირდებათ ამ პრობლემის გადასაჭრელად?თანატოლებთან და უფროსებთან ურთიერთობა ბავშვის ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილია. ზოგიერთი მათგანისათვის ამ ამოცანასთან გამკლავება სერიოზული გამოწვევაა. ბავშვის წარმატებას მის სოციალურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს სოციალურ-ემოციური სფეროს განვითარება.

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს გახდეს თავდაჯერებული

რატომ არის აუცილებელი ჯანსაღი თვითშფასება? ის რასაც ჩვენს თავზე ვფიქრობთ ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ქცევებს. თვითშეფასების ჩამოყალიბება ჩვილობიდან იწყება. როგორ შეიძლება დაეხმაროს მშობელი ბავშვს?

რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე

რა ზეგავლენას ახდენს ბავშვის განვითარებასა და ჩამოყალიბებაში თითოეული ტიპი და რა რეკომენდაციებია საჭირო იმისთვის, რომ ბავშვის სწორად განვითარდეს

მორცხვობის პრობლემა სკოლაში და მისი გადაჭრის გზები

უნდა ვინერვიულოთ თუ არა ბავშვის მორცხვობაზე? როდის უნდა მივმართოთ სპეციალისტს? რჩევები, თუ როგორ უნდა წავახალისოთ ბავშვი, რომ დასძლიოს სიმორცხვე სკოლაში.

როდის უნდა დაიწყოს დამატებითი კვება

დამატებითი კვებისთვის გამოიყენება საკვები პროდუქტები, რომლებიც განსხვავდებიან რძისგან და ავსებენ ბავშვის კვების რაციონს სხვადასხვა საჭირო ნივთიერებებით, მიკროელემენტებითა და ვიტამინებით.

ძუძუთი კვება და ბავშვის გონებრივი განვითარება

ძუძუთი კვება ეხმარება ბავშვს უკეთ განვითარებაში, მისი გონება უფრო კარგად ვითარდება, ის უფრო ჭკვიანია, სწრაფად და უკეთესად კითხულობს და წერს, ერთი სიტყვით, ადვილად ითვისებს სასკოლო პროგრამას, ვიდრე ხელოვნურ კვებაზე მყოფი ბავშვი.

ძუძუთი კვების უკუჩვენებები

სამედიცინო პრობლემები, რომლის დროსაც ძუძუთი კვება უკუნაჩვენებია, საკმაოდ მცირეა.

მარილის ჭარბი მოხმარება ბავშვებში

გაიგეთ რა ზიანი მოაქვს ჭარბი მარილის მოხმარებას პატარებში. გაიგეთ რა არის ბავშვთა ასაკში მარილის რეკომენდირებული დოზები.

ზოგადი ინფორმაცია ძუძუთი კვების შესახებ

ძუძუთი კვების ნაკლებობა, განსაკუთრებით პირველი ექვსი თვის განმავლობაში, ყოველწლიურად მილიონზე მეტი ბავშვის სიკვდილს იწვევს.

ძუძუთი კვება და დამატებითი კვების საჭიროება

რა მნიშვენელობა აქვს ძუძუთი კვებას და როდის არის საჭირო დამატებითი კვების დაწყება. როგორ უნდა მოხდეს დამატებითი საკვების მიწოდება.

ერთ წლამდე ასაკის ბავშვთა კვება

ახალშობილისა და ჩვილი ბავშვის საუკეთესო საკვები დედის რძეა. იგი ცოცხალი ბიოლოგიური ნივთიერებაა, რომელიც მუდმივად იცვლება ბავშვის მოთხოვნილების შესაბამისად. დედის რძეში საუკეთესო თანაფარდობით არის წარმოდგენილი ბავშვის ზრდისა და განვითარებისთვის აუცილებელი ყველა ნივთიერება.

10 ფაქტი ძუძუთი კვების უპირატესობის შესახებ

გაიგეთ მეტი ძუძუთი კვების უპირატესობების შესახებ. გაიგეთ თუ რა სარგებელი მოაქვს მას როგორც პატარისთვის, ასევე დედისთვის.

რამოდენიმე მითი ძუძუთი კვების შესახებ

გაიგეთ სიმართლე საზოგადოებაში გავრცელებულ ზოგიერთი მითის შესახებ, ძუძუთი კვებასთან დაკავშირებით.

არაჯანსაღი კვება და მისი ნეგატიური გავლენა ბავშვზე

რა შედეგამდე შეიძლება მიგვიყვანოს არასწორი კვების რეჟიმმა, რამდენად მოქმედებს უმოძრაობა ბავშვის ჯანმრთელობაზე და რა გარემო პირობებმა შეუწყო ხელი ბავშვების ასეთ უმოძრაობას და წონაში მატებას

როგორ შევაყვაროთ ბავშვებს სასარგებლო საკვები?

რა ხერხებს შეიძლეა მივმართოთ, რომ ჩვენს პატარებს სასარგებლო საკვები შევაყვაროთ? საინტერესო და სასარგებლო რჩევები მშობლებისათვის.

დაუნის სინდრომი

რა არის დაუნის სინდრომი? რა იწვევს დაუნის სინდრომს და როგორ დავეხმაროთ განვითარებაში დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვს?

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია