სტატიები   ›  ფსიქოლოგია, განვითარება, აგრესია   ›   როდესაც ჩემი შვილი სხვას ურტყამს - 5 წესი მშობლებისათვის

როდესაც ჩემი შვილი სხვას ურტყამს - 5 წესი მშობლებისათვის

ფავორიტებში დამატება
თათია გურგენიძე
თათია გურგენიძე
ბავშვთა ფსიქოლოგი. kids.ge-ს ბავშვთა განათლებისა და განვითარების ცენტრის ფსიქოლოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 24 ივნისი, 2017


აგრესია
          ზოგჯერ ბავშვები ავლენენ აგრესიულ ქცევას. შეიძლება შეგვიმჩნევია სათამაშო მოედანზე ან  მიგვიღია საყვედური საბავშვო ბაღის აღმზრდელისაგან, რომ  ჩვენი შვილი არტყამს თანატოლს, აყენებს რაიმე ფიზიკურ ზიანს. დარტყმის მიზეზი ხშირად რაიმე გამღიზიანებელზე პასუხია, ან შესაძლოა ბავშვი ამოწმებს რა რეაქცია ექნებათ გარშემომყოფებს მის ამ ქცევაზე.

            რა უნდა გააკეთოს ამ დროს მშობელმა? ეს სერიოზული გამოწვევაა, რადგან პირველი რეაქცია უმეტეს შემთხვევაში შეიძლება იყოს  მკაცრად მოქცევის სურვილი. ყვირილს, შენიშვნის მიცემას, დასჯასა და ზოგჯერ დარტყმასაც კი შესაძლოა ჰქონდეს მომენტალური ეფექტი, იმ კონკრეტულ შემთხვევაში ბავშვმა შეწყვიტოს აგრესიული ქცევა, თუმცა, ასეთ მიდგომას არ აქვს გრძელვადიანი შედეგი, პრობლემა მაინც მოუგვარებელი რჩება.

            როდესაც ბავშვი ურტყამს თანატოლს, უნდა დავფიქრდეთ რატომ. ის უბრალოდ ცუდად არ იქცევა, შესაძლოა უჭირს ურთიერთობების დამყარება, არ იცის როგორ გადაჭრას პრობლემა. მხოლოდ საყვედური და მოწოდება, რომ დარტყმა ცუდია ნაკლებ შედეგიანია, ბავშვმა ისიც უნდა იცოდეს, რა გააკეთოს სანაცვლოდ. იმისათვის რომ შევცვალოთ ბავშვის ქცევა, მას უნდა ვასწავლოთ რა გააკეთოს დარტყმის ნაცვლად.

 

1. შეაჩერეთ ბავშვის აგრესიული ქცევა. მოაცილეთ  სიტუაციას ან დაუკავეთ ხელები. მტკიცე ტონით უთხარით  "გაჩერდი, შეწყვიტე", თუმცა, არ გამოავლინოთ აგრესია არც სიტყვიერად და არც ქცევით.

2. გააკონტროლეთ საკუთარი ემოციები. როდესაც ბავშვს ვუბრაზდებით, ამით  ჩვენ თვითონვე ვაძლევთ უარყოფითი ქცევის მაგალითს. ყვირილითა და დარტყმით მას ვასწავლით, რომ გაბრაზებისას შესაძლებელია და ნორმალურია  ასე მოქცევა.

მეორე მხრივ, შესაძლებელია ბავშვი ცუდად ჩვენი ყურადღების მისაქცევად იქცევა. თუ გავუბრაზდებით, ამით მისი მიზანი შესრულდება, ისწავლის, რომ აგრესიული ქცევით ყოველთვის მიიქცევს მშობლების ყურადღებას.

3. გაარკვიეთ, რას გრძნობს თქვენი შვილი. აუხსენით, რატომ არის ცუდი დარტყმა. ზოგჯერ ბავშვები ურტყამენ სხვებს იმიტომ, რომ გაბრაზებულები ან იმედგაცრუებულები არიან. დაეხმარეთ ბავშვს, გაერკვეს თავის ემოციებში და შეძლოს მათი სახელდება. ასწავლეთ, რომ ნორმალურია თუ თავს გაბრაზებულად, სულელურად ან იმედგაცრუებულად გრძნობს, მაგრამ სხვისთვის დარტყმა არ არის მისაღები. ასევე, მნიშვნელოვანია ბავშვმა გაიაზროს თუ რა გავლენას ახდენს თავისი ქცევით სხვაზე. მაგალითად: "მე არ მომეწონა, რომ შენს მეგობარს დაარტყი. ვიცი, გაბრაზდი, ეს ნორმალურია, მაგრამ დარტყმა არ არის სწორი, თუ დაარტყამ, მას ეტკინება".

4. ასწავლეთ ბავშვს როგორ მოიქცეს, მიეცით თქვენი ქცევის მოდელი.  განიხილეთ მისთვის პრობლემური სიტუაციები. აუხსენით, თამაშისას უფრო ნაზად შეეხოს თანატოლებს, ისწავლოს რაიმეს თხოვნა :"გთხოვ, მომეცი სათამაშო". აუხსენით, რომ ყოველთვის შეუძლია ითხოვოს დახმარება, ამით გარკვეულწილად ავარიდებთ იმედგაცრუების გრძნობას. ასწავლეთ, რომ ნორმალურია, თუ უარს იტყვის იმ თანატოლებთან ან უფროსებთან ურთიერთობაზე, რომლებიც აწუხებენ.

მნიშვნელოვანია, ბავშვს შეეძლოს საკუთარი სურვილების და ინტერესების დაცვა. ბავშვთან ერთად იფიქრეთ და ისაუბრეთ, რა შეიძლება გააკეთოთ დარტყმის ნაცვლად? ასწავლეთ ბავშვს  სიტყვიერად გამოხატოს ბრაზი, მოითხოვოს მისთვის სასურველი ან უარი თქვას იმაზე რაც არ მოსწონს. იმ შემთხვევაში თუ ვერ ახერხებს სიტუაციასთან გამკლავებას, აუცილებლად მიმართოს უფროსს დახმარებისათვის.

5.  როდესაც ბავშვი კარგად იქცევა, შეაქეთ დაუყოლებლივ. ყოველთვის შეაქეთ ბავშვი, როდესაც სწორად მოიქცევა ან ექნება ამის მცდელობა. მაგალითად, თუ ბავშვი დარტყმის ნაცვლად, გამოიყენებს სიტყვებს: "გთხოვ, მომეცი მანქანა", შეაქეთ მაშინვე. გამოხატეთ აღტაცება: "ყოჩაღ, მომეწონა, მაგარია, რომ სიტყვები გამოიყენე და სთხოვე სათამაშო შენს მეგობარს".

            აღნიშნული 5 წესი დაგეხმარებათ ბავშვის ქცევის შეცვლაში. თუმცა, ზოგჯერ ბავშვის აგრესიული ქცევა გრძელდება და უფრო მეტი ძალისხმევაა საჭირო. ამ შემთხვევაში აუცილებელია ოჯახის ყველა წევრი ჩაერთოს სწავლების პროცესში, შეთანხმდნენ წესებზე და გამოიყენონ ქცევის მართვის ერთნაირი სტრატეგიები. საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია ფსიქოლოგის კონსულტაცია. მნიშვნელოვანია იმის ცოდნა, რომ რაც უფრო ადრეული ასაკიდან დავიწყებთ ბავშვის განვითარებაზე ზრუნვას, მით უფრო ეფექტური იქნება მიღებული შედეგი.

სტატიები ამავე თემიდან

ბავშვების დაბადების რიგი და მისი გავლენა პიროვნების ჩამოყალიბებაზე

დაბადების რიგი წარუშლელ კვალს ტოვებს ადამიანის ცხოვრების სტილზე, რომელიც თავისთავად გავლენას ახდენს ამ ინდივიდის ცხოვრებაში მეგობრობაზე, სიყვარულზე და სამსახურზე.

ქცევის კონტროლის მექანიზმები

როგორ გამოიყენება ქცევის კონტროლის მექანიზმები? რა არის დასჯა და წახალისება და რა შედეგებს გვაძლევს ბავშვთან ურთიერთობაში.

მზად არის პატარა გახდეს სკოლის მოსწავლე?

პედაგოგიურ და ფსიქოლოგიურ ლიტერატურაში სკოლისთვის მზაობას განმარტავენ, როგორც ბავშვის პიროვნების მრავალგვარ განვითარებას, ანუ ბავშვის მზაობა სასკოლო სწავლისთვის გულისხმობს მისი სოციალურ-ემოციური მომწიფების, სწავლისადმი მოტივაციის, მეტყველებისა და საკომუნიკაციო უნარების, ზოგადი ცოდნისა და შემეცნებითი განვითარების ასპექტებს.

ხშირად გავახაროთ ბავშვები

რამდენად ხშირად იღიმიან და უხარიათ ბავშვებს? როგორია მშობლების წვლილი ბავშვის დადებითი ემოციების განვითარებაზე და რა გავლენას ახდენს სიხარულისა და ბედნიერების განცდა ბავშვებზე?

მორცხვობის პრობლემა სკოლაში და მისი გადაჭრის გზები

უნდა ვინერვიულოთ თუ არა ბავშვის მორცხვობაზე? როდის უნდა მივმართოთ სპეციალისტს? რჩევები, თუ როგორ უნდა წავახალისოთ ბავშვი, რომ დასძლიოს სიმორცხვე სკოლაში.

მხედველობის განვითარება ბავშვობაში

როგორ მიმდინარეობს მხედველობის განვითარება ბავშვებში,როგორ ხედაენ და რა ფორმებსა და ფერებს ანიჭებენ უპირატესობა ახალშობილები.

ერთი დღე გართობისა და განვითარებისთვის

სტატიაში აღწერილ, ბავშვთან ერთად გატარებული ერთი დღის მაგალითზე, თქვენ გაეცნობით საინტერესო აქტივობებს, თუ როგორ შეიძლება ყოველდღიური რუტინა ვაქციოთ ბავშვისთვის სხვადასხვა უნარების განმავითარებელ და სახალისო პროცესად.

სოციალური და ემოციური განვითარება ბავშვობაში

ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება უმნიშვნელოვანესია მისი ადეკვატურობის განვითარებისთვის, ცხოვრების გაგებისთვის და ბავშვობიდან მოზრდილობაში გადასვლისთვის.

რას ვაკეთებ იმისთვის, რომ ჩემ შვილს კითხვა შევაყვარო

ჩემი შვილი 4 წლისაა, ამიტომ ვცდილობ ყველაფერი თამაშად ვაქციო, მათ შორის წიგნის კითხვაც, რადგან თამაშით სწავლა ამ ასაკის ბავშვებისთვის წამყვანია.

როგორ ვმართოთ დედმამიშვილების ჩხუბი

როგორ უნდა მოიქცეთ, როდესაც დედმამიშვილები კამათობენ? ბავშვთა ფქისოლოგის რჩევები, თუ როგორ უნდა მოიქცეთ მსგავს სიყუაციებში.

ბავშვებზე ძალადობა: ძალადობის მიზეზები და შედეგები

რა არის ძალადობის მიზეზი და რა შედეგები მოყვება მას. რა მდგომარეობაა დღეს საქართველოში ამ თემასთან დაკავშირებით.

ADHD - როგორ ამოვიცნოთ ჰიპერაქტიური ბავშვი

თუ ბავშვს სკოლაში აქვს სწავლისა და კლასელებთან, მასწავლებლებთან ურთიერთობის პრობლემები, თუ იგი ვერ ახერხებს კონცენტრაციას საკლასო ოთახში, არ ასრულებს და თავს არიდებს სამუშაოს - შესაძლოა მას ჰქონდეს ყურადღების დეფიციტის და ჰიპერაქტივობის სინდრომი.

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს გახდეს თავდაჯერებული

რატომ არის აუცილებელი ჯანსაღი თვითშფასება? ის რასაც ჩვენს თავზე ვფიქრობთ ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ქცევებს. თვითშეფასების ჩამოყალიბება ჩვილობიდან იწყება. როგორ შეიძლება დაეხმაროს მშობელი ბავშვს?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა. რა როლს ასრულებს ფანტაზია ფავშვის განვითარებაში.

ბავშვები და კომპიუტერი

ბავშვობა ალბათ ის პერიოდია, რომელსაც მოზრდილ ადამიანთა უმრავლესობა მუდამ შენატრის და ხშირად დროის უკან დაბრუნებაზე ოცნებობს.

ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

უმცროსკლასელთა სასკოლო წარმატება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ყურადღების განვითარების დონეზე.

როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვს სკოლაში? - რჩევები მასწავლებლებს

ნებისმიერ კლასში შეიძლება იყოს ბავშვი, რომელიც ხშირად ჩუმად არის და არ იჩენს ინიციატივას. როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვებს სოციალური უნარების განვითარებაში? როგორ შევუქმნათ უსაფრთხო და სანდო გარემო სკოლაში?

3-4 წლის ბავშვის განვითარების ნორმები

3 წელს მიღწეული ბავშვების მშობლებითვის მთავრდება პირველი და ერთ-ერთი ყველაზე რთული პერიოდი და იწყება მაგიური წლები, როდესაც თქვნს შვილს უკვე ესმის რას ელაპარაკებით.

რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე

რა ზეგავლენას ახდენს ბავშვის განვითარებასა და ჩამოყალიბებაში თითოეული ტიპი და რა რეკომენდაციებია საჭირო იმისთვის, რომ ბავშვის სწორად განვითარდეს

დაუნის სინდრომი

რა არის დაუნის სინდრომი? რა იწვევს დაუნის სინდრომს და როგორ დავეხმაროთ განვითარებაში დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვს?

როგორ შევაყვაროთ ჩვენს პატარას წიგნები

სტატიაშია მოცემული საინტერესო და სახალისო რჩევები, როგორ უნდა შეაყვაროთ თქვენს პატარებს წიგნთან ურთიერთობა.

მასწავლებლის თვალით დანახული ბავშვების აგრესიის ზოგიერთი მიზეზი

ფსიქოლოგების ნაწილი ფიქრობს, რომ როცა მოზრდილი ადამიანი უბრალო მიზეზის გამო ოჯახის წევრებს ეჩხუბება, ე.ი. მას სამსახურში საქმეები ცუდად მისდის, ხოლო როცა ასეთივე უბრალო მიზეზით თანამშრომლებთან ჩხუბობს - მაშინ ოჯახში აქვს პრობლემა.

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია