სტატიები   ›  ფსიქოლოგია, განვითარება, სწავლა   ›   ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

ფავორიტებში დამატება
ანა კუხაშვილი
ანა კუხაშვილი
ფსიქოლოგი, პედაგოგი

ყურადღების ჩამოყალიბება უმცროს სასკოლო ასაკში

უმცროსკლასელთა სასკოლო წარმატება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ყურადღების განვითარების დონეზე.  ამ ასაკში ყურადღების სიმტკიცე დამოკიდებულია ბავშვის ზოგად განვითარებაზე, უნარ-ჩვევების, ინტერესებისა და ნებისყოფის დონეზე.

ამ თემაზე საუბრისას უნდა განვიხილოთ ყურადრების რამოდენიმე ტიპი:

 


უნებლიე და ნებისმიერი ყურადღება

უნებლიე ყურადღება - დამახასიათებელია უმცროსი სასოლო ასაკის ბავშვებისთვის. I-II კლასში ყურადღება ექცევა ახალ, მოულოდნელ, ნათელ შთაბეჭდილებებს. უნებლიე ყურადღებით აიხსნება ერთგვარი „გადახტომები“ ერთი საგნიდან მეორეზე.

ნებისმიერი ყურადღება - ძირითადად ვითარდება III კლასიდან. უმცროს კლასელებს უკვე შეუძლიათ, იმ შემთხვევაში თუ სიტუაცია მოითხოვს, მოახდინონ სრული კონცენტრირება ერთ საგანსა თუ დავალებაზე. ბავშვები თანდათან, მიზანმიმართულად, იწყებენ  სასურველი ინფორმაციის ძებნას, ასევე უვითარდებათ რამოდენიმე (ძირითადად ორ) ობიექტზე ყურადღების გადანაწილების უნარი. 

 

ყურადღების გადაუხრელობა და სიმტკიცე

ყურადღების გადაუხრელობა - უცხო, ხელისშემშლელი ფაქტორების  მიმართ მეტ-ნაკლები წინააღმდეგობის გაწევა.  3 წლის ასაკში ბავშვი 10 წუთის განმავლობაში საშუალოდ 4-ჯერ გადაიტანს ყურადღებას სხვა ობიექტზე, 6 წლის ასაკში - მხოლოდ ერთხელ, ეს  სკოლისათვის მზადყოფნის ერთ-ერთი მახასიათებელი ნიშანია.

ყურადღების გადახრა მარტივად ხდება როცა ბავშვისთვის მიცემული დავალება მონოტონური და უინტერესოა. მათთვის უფრო საინტერესოა „რთული“ ამოცანა, რომელიც საჭიროებს სხვადასხვა მოქმედებების შესრულებას.

რაც შეეხება ყურადღების სიმტკიცეს, იგი გულისხმობს ყურადღების ხანგრძლივად წარმართვას ერთი და იგივე მიმართულებით, ერთსა და იმავე ობიექტზე. 5-6 წლის ბავშვს  ერთი მიმართულებით ყურადღების წარმართვა შეუძლია დაახლოებით 15-20 წუთით, I-II კლასში ყურადღება უფრო მტკიცე ხდება, III კლასიდან კი ბავშვები შესამჩნევად უკეთ ახერხებენ ყურადღების სიმტკიცის „დემონსტრირებას“.

რა თქმა უნდა, ყურადღების სიმტკიცეს დიდი მნიშვნელობა აქვს სწავლის პროცესის წარმატებით მიმდინარეობისთვის.  თავის მხრივ, სწავლის პროცესიც ხელს უწყობს ყურადღების ამ თვისებების განვითარებას.

 

მასწავლებლის როლი ნებისმიერი ყურადღების განვითარებაში და რეკომენდაციები

ყურადღების განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი მასწავლებელს აკისრია. მასწავლებელი ბავშვებისთვის წარმოადგენს ერთგვარ მოტივატორს. მნიშვნელოვანია მისი მხრიდან ბავშვების შექება, წახალისება, ობიექტური შეფასება დავალების შესრულების შემდეგ.

რაც შეეხება მასწავლებლებისთვის და ზოგადად, დაინტერესებული პირებისთვის რეკომენდაციებს:

  • გამოიყენეთ სიგნალები. შეარჩიეთ სიგნალი (ვიზუალური და სმენითი), რომელიც ეუბნება მოსწავლეს შეაჩეროს იმის კეთება, რასაც აკეთებს და ყურადღება გადმოიტანოს თქვენზე, გაეცით მოკლე და მკაფიო მითითებები;
  • უმცროს მოსწავლეებთან იყავით მხიარული და ემოციური;
  • ეცადეთ ხმა მიაწვდინოთ მოსწავლეებს, მიუახლოვდით, ისაუბრეთ მტკიცედ მაგრამ არა მუქარის ტონით, მიმართეთ ყოველთვის სახელით;
  • დარწმუნდით, რომ მოსწავლეებისთვის გასაგებია დავალების/გაკვეთილის მიზანი;
  • თქვენს ახსნას შესძინეთ მრავალფეროვნება, დაიხმარეთ მიმიკა, ჟესტები, დასვით კითხვები, ეცადეთ ახსნის პროცესი მაქსიმალურად გამომხატველი, მოულოდნელი და მრავალფეროვანი იყოს;
  • დაუსვით კითხვები მოსწავლეებს მასალასთან/გაკვეთილთან დაკავშირებით, ჰკითხეთ აზრი,  პასუხისთვის კი მიეცით მითითებები;
  • ყურადღება გაამახვილეთ ყველაზე ხშირად დაშვებულ შეცდომებზე, დაეხმარეთ მათ აღმოაჩინონ როგორც საკუთარი, ასევე თანაკლასელების შეცდომები, ამისთვის გამოიყენეთ კოლექტიური მუშაობა.

 

 

სტატიები ამავე თემიდან

ბავშვებზე ძალადობა: ძალადობის მიზეზები და შედეგები

რა არის ძალადობის მიზეზი და რა შედეგები მოყვება მას. რა მდგომარეობაა დღეს საქართველოში ამ თემასთან დაკავშირებით.

სოციალური და ემოციური განვითარება ბავშვობაში

ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება უმნიშვნელოვანესია მისი ადეკვატურობის განვითარებისთვის, ცხოვრების გაგებისთვის და ბავშვობიდან მოზრდილობაში გადასვლისთვის.

ერთი დღე გართობისა და განვითარებისთვის

სტატიაში აღწერილ, ბავშვთან ერთად გატარებული ერთი დღის მაგალითზე, თქვენ გაეცნობით საინტერესო აქტივობებს, თუ როგორ შეიძლება ყოველდღიური რუტინა ვაქციოთ ბავშვისთვის სხვადასხვა უნარების განმავითარებელ და სახალისო პროცესად.

როდესაც ბავშვი უარს ამბობს ჭამაზე

სკოლამდელი ასაკის პერიოდში მშობლები ხშირად აწყდებიან კვებასათან დაკავშირებულ სირთულეებს. ბავშვები ზოგჯერ უარს ამბობენ ჭამაზე, პრეტენზიულები არიან საკვების არჩევისას.ეს კი ხშირად ხდება ბავშვსა და უფროსებს შორის კამათის მიზეზი. როგორ უნდა მოიქცნენ ამ დროს მშობლები, რა უნდა გააკეთონ, რომ ჭამის პროცესი მათთვისაც და ბავშვისთვისაც სასიმოვნო გახდეს?

რას ვაკეთებ იმისთვის, რომ ჩემ შვილს კითხვა შევაყვარო

ჩემი შვილი 4 წლისაა, ამიტომ ვცდილობ ყველაფერი თამაშად ვაქციო, მათ შორის წიგნის კითხვაც, რადგან თამაშით სწავლა ამ ასაკის ბავშვებისთვის წამყვანია.

სწავლის უნარის სპეციფიკური დარღვევები

რატომ უჭირს ზოგიერთ ბავშვს სწავლის პროცესში ჩაბმა, რატომ უჭირს ახალი მასალის დამახსოვრება? რა იწვევს სწავლის უნარის დაქვეითებას? რა ხერხები დაგვეხმარება ამ პრობლემის დაძლევაში

მეშინია, ანუ პრობლემა სახელად შიში

გაიგეთ რომელია ბავშვთა შორის ყველაზე გავრცელებული შიშები, როგორი ტიპის შიშები არსებობს. რა არის შიშის გამომწვევი მიზეზები

როგორ შევაყვაროთ ჩვენს პატარას წიგნები

სტატიაშია მოცემული საინტერესო და სახალისო რჩევები, როგორ უნდა შეაყვაროთ თქვენს პატარებს წიგნთან ურთიერთობა.

მზად არის პატარა გახდეს სკოლის მოსწავლე?

პედაგოგიურ და ფსიქოლოგიურ ლიტერატურაში სკოლისთვის მზაობას განმარტავენ, როგორც ბავშვის პიროვნების მრავალგვარ განვითარებას, ანუ ბავშვის მზაობა სასკოლო სწავლისთვის გულისხმობს მისი სოციალურ-ემოციური მომწიფების, სწავლისადმი მოტივაციის, მეტყველებისა და საკომუნიკაციო უნარების, ზოგადი ცოდნისა და შემეცნებითი განვითარების ასპექტებს.

როგორ ვეთამაშოთ ბავშვს სწორად

როგორ ვეთამაშოთ ბავშვს ისე, რომ გახდეს თავდაჯერებული, კრეატიული და წარმატებული?

როდესაც ჩემი შვილი სხვას ურტყამს - 5 წესი მშობლებისათვის

ზოგჯერ ბავშვები ავლენენ აგრესიულ ქცევას. შეიძლება შეგვიმჩნევია სათამაშო მოედანზე ან მიგვიღია საყვედური საბავშვო ბაღის აღმზრდელისაგან, რომ ჩვენი შვილი არტყამს თანატოლს, აყენებს რაიმე ფიზიკურ ზიანს.რა უნდა გააკეთოს ამ დროს მშობელმა? ეს სერიოზული გამოწვევაა, რადგან პირველი რეაქცია უმეტეს შემთხვევაში შეიძლება იყოს მკაცრად მოქცევის სურვილი.

მასწავლებლის თვალით დანახული ბავშვების აგრესიის ზოგიერთი მიზეზი

ფსიქოლოგების ნაწილი ფიქრობს, რომ როცა მოზრდილი ადამიანი უბრალო მიზეზის გამო ოჯახის წევრებს ეჩხუბება, ე.ი. მას სამსახურში საქმეები ცუდად მისდის, ხოლო როცა ასეთივე უბრალო მიზეზით თანამშრომლებთან ჩხუბობს - მაშინ ოჯახში აქვს პრობლემა.

ბავშვები და კომპიუტერი

ბავშვობა ალბათ ის პერიოდია, რომელსაც მოზრდილ ადამიანთა უმრავლესობა მუდამ შენატრის და ხშირად დროის უკან დაბრუნებაზე ოცნებობს.

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს გახდეს თავდაჯერებული

რატომ არის აუცილებელი ჯანსაღი თვითშფასება? ის რასაც ჩვენს თავზე ვფიქრობთ ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ქცევებს. თვითშეფასების ჩამოყალიბება ჩვილობიდან იწყება. როგორ შეიძლება დაეხმაროს მშობელი ბავშვს?

როგორ ვმართოთ დედმამიშვილების ჩხუბი

როგორ უნდა მოიქცეთ, როდესაც დედმამიშვილები კამათობენ? ბავშვთა ფქისოლოგის რჩევები, თუ როგორ უნდა მოიქცეთ მსგავს სიყუაციებში.

მუსიკა და ტვინის განვითარება

რა გავლენას ახდენს მუსიკის სწავლა ტვინის სტრუქტურის განვითარებაზე, ნერვული კავშირების ჩამოყალიბებაზე და ტვინის ზომაზე.

ხატვის როლი ბავშვის განვითარებაში

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა? რომელია ხატვის დადებითი მხარეები ბავშვის განვითრებაში.

კომპიუტერული თამაშების ნეგატიური და პოზიტიური გავლენა ბავშვებზე

რა დადებითი და უარყოფითი გავლენა შეიძლება მოახდინოს ბავშვებზე კომპიუტერულმა თამაშებმა. გაიგეთ თუ რომელი თამაში როგორ გავლენას მოახდენს ბავშვებზე.

ხშირად გავახაროთ ბავშვები

რამდენად ხშირად იღიმიან და უხარიათ ბავშვებს? როგორია მშობლების წვლილი ბავშვის დადებითი ემოციების განვითარებაზე და რა გავლენას ახდენს სიხარულისა და ბედნიერების განცდა ბავშვებზე?

რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება?

წარმოიდგინეთ, რომ თამაშობთ თქვენი საყვარელი კუბიკებით, ამ დროს კი თქვენი თანატოლი გართმევთ მათ. როგორ ფიქრობთ, რა უნარები დაგჭირდებათ ამ პრობლემის გადასაჭრელად?თანატოლებთან და უფროსებთან ურთიერთობა ბავშვის ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილია. ზოგიერთი მათგანისათვის ამ ამოცანასთან გამკლავება სერიოზული გამოწვევაა. ბავშვის წარმატებას მის სოციალურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს სოციალურ-ემოციური სფეროს განვითარება.

ინტროვერტი ბავშვი: რჩევები და რეკომენდაციები

ვინ არიან ინტროვერტები? როგორია მათი სამყარო? სტატიაში მოკლედაა შეჯამებული ინტოვერტი ბავშვის ფსიქოლოგია, მათი დამახასიათებელი თვისებები. ასევე, მოცემულია რჩევები და რეკომენდაციები, რომელიც ინტროვერტებთან ურთიერთობაში დაგეხმარებათ.

რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?

აღზრდის პროცესში დიდი მნიშვნელობა აქვს შექებას. მისი საშუალებით ბავშვები სწავლობენ სწორ ქცევას, უყალიბდებათ დადებითი წარმოდგენა საკუთარ თავზე.შექება ეფექტურია, თუ მას სწორი ფორმით ვაწვდით ბავშვს. სტატიაში გთავაზობთ რამოდენიმე რამოდენიმე შეცდომას, რომელსაც ხშირად უშვებენ მშობლები.

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა. რა როლს ასრულებს ფანტაზია ფავშვის განვითარებაში.

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია