სტატიები   ›  ფსიქოლოგია, განვითარება, სწავლა   ›   ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

ფავორიტებში დამატება
ანა კუხაშვილი
ანა კუხაშვილი
ფსიქოლოგი, პედაგოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 15 იანვარი, 2015

ყურადღების ჩამოყალიბება უმცროს სასკოლო ასაკში

უმცროსკლასელთა სასკოლო წარმატება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ყურადღების განვითარების დონეზე.  ამ ასაკში ყურადღების სიმტკიცე დამოკიდებულია ბავშვის ზოგად განვითარებაზე, უნარ-ჩვევების, ინტერესებისა და ნებისყოფის დონეზე.

ამ თემაზე საუბრისას უნდა განვიხილოთ ყურადრების რამოდენიმე ტიპი:

 


უნებლიე და ნებისმიერი ყურადღება

უნებლიე ყურადღება - დამახასიათებელია უმცროსი სასოლო ასაკის ბავშვებისთვის. I-II კლასში ყურადღება ექცევა ახალ, მოულოდნელ, ნათელ შთაბეჭდილებებს. უნებლიე ყურადღებით აიხსნება ერთგვარი „გადახტომები“ ერთი საგნიდან მეორეზე.

ნებისმიერი ყურადღება - ძირითადად ვითარდება III კლასიდან. უმცროს კლასელებს უკვე შეუძლიათ, იმ შემთხვევაში თუ სიტუაცია მოითხოვს, მოახდინონ სრული კონცენტრირება ერთ საგანსა თუ დავალებაზე. ბავშვები თანდათან, მიზანმიმართულად, იწყებენ  სასურველი ინფორმაციის ძებნას, ასევე უვითარდებათ რამოდენიმე (ძირითადად ორ) ობიექტზე ყურადღების გადანაწილების უნარი. 

 

ყურადღების გადაუხრელობა და სიმტკიცე

ყურადღების გადაუხრელობა - უცხო, ხელისშემშლელი ფაქტორების  მიმართ მეტ-ნაკლები წინააღმდეგობის გაწევა.  3 წლის ასაკში ბავშვი 10 წუთის განმავლობაში საშუალოდ 4-ჯერ გადაიტანს ყურადღებას სხვა ობიექტზე, 6 წლის ასაკში - მხოლოდ ერთხელ, ეს  სკოლისათვის მზადყოფნის ერთ-ერთი მახასიათებელი ნიშანია.

ყურადღების გადახრა მარტივად ხდება როცა ბავშვისთვის მიცემული დავალება მონოტონური და უინტერესოა. მათთვის უფრო საინტერესოა „რთული“ ამოცანა, რომელიც საჭიროებს სხვადასხვა მოქმედებების შესრულებას.

რაც შეეხება ყურადღების სიმტკიცეს, იგი გულისხმობს ყურადღების ხანგრძლივად წარმართვას ერთი და იგივე მიმართულებით, ერთსა და იმავე ობიექტზე. 5-6 წლის ბავშვს  ერთი მიმართულებით ყურადღების წარმართვა შეუძლია დაახლოებით 15-20 წუთით, I-II კლასში ყურადღება უფრო მტკიცე ხდება, III კლასიდან კი ბავშვები შესამჩნევად უკეთ ახერხებენ ყურადღების სიმტკიცის „დემონსტრირებას“.

რა თქმა უნდა, ყურადღების სიმტკიცეს დიდი მნიშვნელობა აქვს სწავლის პროცესის წარმატებით მიმდინარეობისთვის.  თავის მხრივ, სწავლის პროცესიც ხელს უწყობს ყურადღების ამ თვისებების განვითარებას.

 

მასწავლებლის როლი ნებისმიერი ყურადღების განვითარებაში და რეკომენდაციები

ყურადღების განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი მასწავლებელს აკისრია. მასწავლებელი ბავშვებისთვის წარმოადგენს ერთგვარ მოტივატორს. მნიშვნელოვანია მისი მხრიდან ბავშვების შექება, წახალისება, ობიექტური შეფასება დავალების შესრულების შემდეგ.

რაც შეეხება მასწავლებლებისთვის და ზოგადად, დაინტერესებული პირებისთვის რეკომენდაციებს:

  • გამოიყენეთ სიგნალები. შეარჩიეთ სიგნალი (ვიზუალური და სმენითი), რომელიც ეუბნება მოსწავლეს შეაჩეროს იმის კეთება, რასაც აკეთებს და ყურადღება გადმოიტანოს თქვენზე, გაეცით მოკლე და მკაფიო მითითებები;
  • უმცროს მოსწავლეებთან იყავით მხიარული და ემოციური;
  • ეცადეთ ხმა მიაწვდინოთ მოსწავლეებს, მიუახლოვდით, ისაუბრეთ მტკიცედ მაგრამ არა მუქარის ტონით, მიმართეთ ყოველთვის სახელით;
  • დარწმუნდით, რომ მოსწავლეებისთვის გასაგებია დავალების/გაკვეთილის მიზანი;
  • თქვენს ახსნას შესძინეთ მრავალფეროვნება, დაიხმარეთ მიმიკა, ჟესტები, დასვით კითხვები, ეცადეთ ახსნის პროცესი მაქსიმალურად გამომხატველი, მოულოდნელი და მრავალფეროვანი იყოს;
  • დაუსვით კითხვები მოსწავლეებს მასალასთან/გაკვეთილთან დაკავშირებით, ჰკითხეთ აზრი,  პასუხისთვის კი მიეცით მითითებები;
  • ყურადღება გაამახვილეთ ყველაზე ხშირად დაშვებულ შეცდომებზე, დაეხმარეთ მათ აღმოაჩინონ როგორც საკუთარი, ასევე თანაკლასელების შეცდომები, ამისთვის გამოიყენეთ კოლექტიური მუშაობა.

 

 

სტატიები ამავე თემიდან

როდესაც ბავშვი უარს ამბობს ჭამაზე

სკოლამდელი ასაკის პერიოდში მშობლები ხშირად აწყდებიან კვებასათან დაკავშირებულ სირთულეებს. ბავშვები ზოგჯერ უარს ამბობენ ჭამაზე, პრეტენზიულები არიან საკვების არჩევისას.ეს კი ხშირად ხდება ბავშვსა და უფროსებს შორის კამათის მიზეზი. როგორ უნდა მოიქცნენ ამ დროს მშობლები, რა უნდა გააკეთონ, რომ ჭამის პროცესი მათთვისაც და ბავშვისთვისაც სასიმოვნო გახდეს?

ბავშვის მიერ მედიამოხმარების პოზიტიური და ნეგატიური გამოვლინებები

რა უარყოფით თუ დადებით შედეგს აძლევს მოზარდს ისეთი კომპეტენციების ადრეულ ასაკში დაუფლება, როგორებიცაა: მობილური, კომპიუტერი და ტელევიზორი?

აგრესია - ბავშვის აგრესიის მიზეზები და მისი დაძლევის გზები

აგრესია - რა არის აგრესია? რა არის ბავშვის აგრესიის მიზეზები და როგორია მისი დაძლევის გზები.

სწავლის უნარის სპეციფიკური დარღვევები

რატომ უჭირს ზოგიერთ ბავშვს სწავლის პროცესში ჩაბმა, რატომ უჭირს ახალი მასალის დამახსოვრება? რა იწვევს სწავლის უნარის დაქვეითებას? რა ხერხები დაგვეხმარება ამ პრობლემის დაძლევაში

რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება?

წარმოიდგინეთ, რომ თამაშობთ თქვენი საყვარელი კუბიკებით, ამ დროს კი თქვენი თანატოლი გართმევთ მათ. როგორ ფიქრობთ, რა უნარები დაგჭირდებათ ამ პრობლემის გადასაჭრელად?თანატოლებთან და უფროსებთან ურთიერთობა ბავშვის ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილია. ზოგიერთი მათგანისათვის ამ ამოცანასთან გამკლავება სერიოზული გამოწვევაა. ბავშვის წარმატებას მის სოციალურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს სოციალურ-ემოციური სფეროს განვითარება.

3-4 წლის ბავშვის განვითარების ნორმები

3 წელს მიღწეული ბავშვების მშობლებითვის მთავრდება პირველი და ერთ-ერთი ყველაზე რთული პერიოდი და იწყება მაგიური წლები, როდესაც თქვნს შვილს უკვე ესმის რას ელაპარაკებით.

ADHD - როგორ ამოვიცნოთ ჰიპერაქტიური ბავშვი

თუ ბავშვს სკოლაში აქვს სწავლისა და კლასელებთან, მასწავლებლებთან ურთიერთობის პრობლემები, თუ იგი ვერ ახერხებს კონცენტრაციას საკლასო ოთახში, არ ასრულებს და თავს არიდებს სამუშაოს - შესაძლოა მას ჰქონდეს ყურადღების დეფიციტის და ჰიპერაქტივობის სინდრომი.

რას ვაკეთებ იმისთვის, რომ ჩემ შვილს კითხვა შევაყვარო

ჩემი შვილი 4 წლისაა, ამიტომ ვცდილობ ყველაფერი თამაშად ვაქციო, მათ შორის წიგნის კითხვაც, რადგან თამაშით სწავლა ამ ასაკის ბავშვებისთვის წამყვანია.

მზად არის პატარა გახდეს სკოლის მოსწავლე?

პედაგოგიურ და ფსიქოლოგიურ ლიტერატურაში სკოლისთვის მზაობას განმარტავენ, როგორც ბავშვის პიროვნების მრავალგვარ განვითარებას, ანუ ბავშვის მზაობა სასკოლო სწავლისთვის გულისხმობს მისი სოციალურ-ემოციური მომწიფების, სწავლისადმი მოტივაციის, მეტყველებისა და საკომუნიკაციო უნარების, ზოგადი ცოდნისა და შემეცნებითი განვითარების ასპექტებს.

ბავშვებზე ძალადობა: ძალადობის მიზეზები და შედეგები

რა არის ძალადობის მიზეზი და რა შედეგები მოყვება მას. რა მდგომარეობაა დღეს საქართველოში ამ თემასთან დაკავშირებით.

ერთი დღე გართობისა და განვითარებისთვის

სტატიაში აღწერილ, ბავშვთან ერთად გატარებული ერთი დღის მაგალითზე, თქვენ გაეცნობით საინტერესო აქტივობებს, თუ როგორ შეიძლება ყოველდღიური რუტინა ვაქციოთ ბავშვისთვის სხვადასხვა უნარების განმავითარებელ და სახალისო პროცესად.

მეშინია, ანუ პრობლემა სახელად შიში

გაიგეთ რომელია ბავშვთა შორის ყველაზე გავრცელებული შიშები, როგორი ტიპის შიშები არსებობს. რა არის შიშის გამომწვევი მიზეზები

ინტროვერტი ბავშვი: რჩევები და რეკომენდაციები

ვინ არიან ინტროვერტები? როგორია მათი სამყარო? სტატიაში მოკლედაა შეჯამებული ინტოვერტი ბავშვის ფსიქოლოგია, მათი დამახასიათებელი თვისებები. ასევე, მოცემულია რჩევები და რეკომენდაციები, რომელიც ინტროვერტებთან ურთიერთობაში დაგეხმარებათ.

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა. რა როლს ასრულებს ფანტაზია ფავშვის განვითარებაში.

როგორ შევაყვაროთ ჩვენს პატარას წიგნები

სტატიაშია მოცემული საინტერესო და სახალისო რჩევები, როგორ უნდა შეაყვაროთ თქვენს პატარებს წიგნთან ურთიერთობა.

დაუნის სინდრომი

რა არის დაუნის სინდრომი? რა იწვევს დაუნის სინდრომს და როგორ დავეხმაროთ განვითარებაში დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვს?

ბავშვები და კომპიუტერი

ბავშვობა ალბათ ის პერიოდია, რომელსაც მოზრდილ ადამიანთა უმრავლესობა მუდამ შენატრის და ხშირად დროის უკან დაბრუნებაზე ოცნებობს.

როგორ ვმართოთ დედმამიშვილების ჩხუბი

როგორ უნდა მოიქცეთ, როდესაც დედმამიშვილები კამათობენ? ბავშვთა ფქისოლოგის რჩევები, თუ როგორ უნდა მოიქცეთ მსგავს სიყუაციებში.

ხშირად გავახაროთ ბავშვები

რამდენად ხშირად იღიმიან და უხარიათ ბავშვებს? როგორია მშობლების წვლილი ბავშვის დადებითი ემოციების განვითარებაზე და რა გავლენას ახდენს სიხარულისა და ბედნიერების განცდა ბავშვებზე?

მხედველობის განვითარება ბავშვობაში

როგორ მიმდინარეობს მხედველობის განვითარება ბავშვებში,როგორ ხედაენ და რა ფორმებსა და ფერებს ანიჭებენ უპირატესობა ახალშობილები.

ხატვის როლი ბავშვის განვითარებაში

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა? რომელია ხატვის დადებითი მხარეები ბავშვის განვითრებაში.

რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე

რა ზეგავლენას ახდენს ბავშვის განვითარებასა და ჩამოყალიბებაში თითოეული ტიპი და რა რეკომენდაციებია საჭირო იმისთვის, რომ ბავშვის სწორად განვითარდეს

როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვს სკოლაში? - რჩევები მასწავლებლებს

ნებისმიერ კლასში შეიძლება იყოს ბავშვი, რომელიც ხშირად ჩუმად არის და არ იჩენს ინიციატივას. როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვებს სოციალური უნარების განვითარებაში? როგორ შევუქმნათ უსაფრთხო და სანდო გარემო სკოლაში?

რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?

აღზრდის პროცესში დიდი მნიშვნელობა აქვს შექებას. მისი საშუალებით ბავშვები სწავლობენ სწორ ქცევას, უყალიბდებათ დადებითი წარმოდგენა საკუთარ თავზე.შექება ეფექტურია, თუ მას სწორი ფორმით ვაწვდით ბავშვს. სტატიაში გთავაზობთ რამოდენიმე რამოდენიმე შეცდომას, რომელსაც ხშირად უშვებენ მშობლები.

Kids.ge აცხადებს ვაკანსიებს შემდეგ პოზიციებზე:

გამოგვიგზავნეთ CV-ები ელ.ფოსტაზე info@kids.ge ან ატვირთეთ სააპლიკაციო ფორმა ჩვენი ვაკანსიების გვერდიდან.

საბავშვო ტორტების შეკვეთა - ადგილზე მიტანით
ვაკანსიები Kids.ge-ში

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია