სტატიები   ›  ფსიქოლოგია, განვითარება, სწავლა   ›   ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

ყურადღება და მისი როლი სასკოლო პროცესში

ფავორიტებში დამატება
ანა კუხაშვილი
ანა კუხაშვილი
ფსიქოლოგი, პედაგოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 15 იანვარი, 2015

ყურადღების ჩამოყალიბება უმცროს სასკოლო ასაკში

უმცროსკლასელთა სასკოლო წარმატება მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ყურადღების განვითარების დონეზე.  ამ ასაკში ყურადღების სიმტკიცე დამოკიდებულია ბავშვის ზოგად განვითარებაზე, უნარ-ჩვევების, ინტერესებისა და ნებისყოფის დონეზე.

ამ თემაზე საუბრისას უნდა განვიხილოთ ყურადრების რამოდენიმე ტიპი:

 


უნებლიე და ნებისმიერი ყურადღება

უნებლიე ყურადღება - დამახასიათებელია უმცროსი სასოლო ასაკის ბავშვებისთვის. I-II კლასში ყურადღება ექცევა ახალ, მოულოდნელ, ნათელ შთაბეჭდილებებს. უნებლიე ყურადღებით აიხსნება ერთგვარი „გადახტომები“ ერთი საგნიდან მეორეზე.

ნებისმიერი ყურადღება - ძირითადად ვითარდება III კლასიდან. უმცროს კლასელებს უკვე შეუძლიათ, იმ შემთხვევაში თუ სიტუაცია მოითხოვს, მოახდინონ სრული კონცენტრირება ერთ საგანსა თუ დავალებაზე. ბავშვები თანდათან, მიზანმიმართულად, იწყებენ  სასურველი ინფორმაციის ძებნას, ასევე უვითარდებათ რამოდენიმე (ძირითადად ორ) ობიექტზე ყურადღების გადანაწილების უნარი. 

 

ყურადღების გადაუხრელობა და სიმტკიცე

ყურადღების გადაუხრელობა - უცხო, ხელისშემშლელი ფაქტორების  მიმართ მეტ-ნაკლები წინააღმდეგობის გაწევა.  3 წლის ასაკში ბავშვი 10 წუთის განმავლობაში საშუალოდ 4-ჯერ გადაიტანს ყურადღებას სხვა ობიექტზე, 6 წლის ასაკში - მხოლოდ ერთხელ, ეს  სკოლისათვის მზადყოფნის ერთ-ერთი მახასიათებელი ნიშანია.

ყურადღების გადახრა მარტივად ხდება როცა ბავშვისთვის მიცემული დავალება მონოტონური და უინტერესოა. მათთვის უფრო საინტერესოა „რთული“ ამოცანა, რომელიც საჭიროებს სხვადასხვა მოქმედებების შესრულებას.

რაც შეეხება ყურადღების სიმტკიცეს, იგი გულისხმობს ყურადღების ხანგრძლივად წარმართვას ერთი და იგივე მიმართულებით, ერთსა და იმავე ობიექტზე. 5-6 წლის ბავშვს  ერთი მიმართულებით ყურადღების წარმართვა შეუძლია დაახლოებით 15-20 წუთით, I-II კლასში ყურადღება უფრო მტკიცე ხდება, III კლასიდან კი ბავშვები შესამჩნევად უკეთ ახერხებენ ყურადღების სიმტკიცის „დემონსტრირებას“.

რა თქმა უნდა, ყურადღების სიმტკიცეს დიდი მნიშვნელობა აქვს სწავლის პროცესის წარმატებით მიმდინარეობისთვის.  თავის მხრივ, სწავლის პროცესიც ხელს უწყობს ყურადღების ამ თვისებების განვითარებას.

 

მასწავლებლის როლი ნებისმიერი ყურადღების განვითარებაში და რეკომენდაციები

ყურადღების განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი მასწავლებელს აკისრია. მასწავლებელი ბავშვებისთვის წარმოადგენს ერთგვარ მოტივატორს. მნიშვნელოვანია მისი მხრიდან ბავშვების შექება, წახალისება, ობიექტური შეფასება დავალების შესრულების შემდეგ.

რაც შეეხება მასწავლებლებისთვის და ზოგადად, დაინტერესებული პირებისთვის რეკომენდაციებს:

  • გამოიყენეთ სიგნალები. შეარჩიეთ სიგნალი (ვიზუალური და სმენითი), რომელიც ეუბნება მოსწავლეს შეაჩეროს იმის კეთება, რასაც აკეთებს და ყურადღება გადმოიტანოს თქვენზე, გაეცით მოკლე და მკაფიო მითითებები;
  • უმცროს მოსწავლეებთან იყავით მხიარული და ემოციური;
  • ეცადეთ ხმა მიაწვდინოთ მოსწავლეებს, მიუახლოვდით, ისაუბრეთ მტკიცედ მაგრამ არა მუქარის ტონით, მიმართეთ ყოველთვის სახელით;
  • დარწმუნდით, რომ მოსწავლეებისთვის გასაგებია დავალების/გაკვეთილის მიზანი;
  • თქვენს ახსნას შესძინეთ მრავალფეროვნება, დაიხმარეთ მიმიკა, ჟესტები, დასვით კითხვები, ეცადეთ ახსნის პროცესი მაქსიმალურად გამომხატველი, მოულოდნელი და მრავალფეროვანი იყოს;
  • დაუსვით კითხვები მოსწავლეებს მასალასთან/გაკვეთილთან დაკავშირებით, ჰკითხეთ აზრი,  პასუხისთვის კი მიეცით მითითებები;
  • ყურადღება გაამახვილეთ ყველაზე ხშირად დაშვებულ შეცდომებზე, დაეხმარეთ მათ აღმოაჩინონ როგორც საკუთარი, ასევე თანაკლასელების შეცდომები, ამისთვის გამოიყენეთ კოლექტიური მუშაობა.

 

 

სტატიები ამავე თემიდან

ბავშვების დაბადების რიგი და მისი გავლენა პიროვნების ჩამოყალიბებაზე

დაბადების რიგი წარუშლელ კვალს ტოვებს ადამიანის ცხოვრების სტილზე, რომელიც თავისთავად გავლენას ახდენს ამ ინდივიდის ცხოვრებაში მეგობრობაზე, სიყვარულზე და სამსახურზე.

წარმოსახვითი მეგობარი ანუ კარლსონის სინდრომი

ნორმალურია თუ არა, რომ ბავშვს ჰყავდეს წარმოსახვითი მეგობარი და ცხოვრობდეს მის მიერ გამოგონილ სამყაროში?

ხშირად გავახაროთ ბავშვები

რამდენად ხშირად იღიმიან და უხარიათ ბავშვებს? როგორია მშობლების წვლილი ბავშვის დადებითი ემოციების განვითარებაზე და რა გავლენას ახდენს სიხარულისა და ბედნიერების განცდა ბავშვებზე?

მორცხვობის პრობლემა სკოლაში და მისი გადაჭრის გზები

უნდა ვინერვიულოთ თუ არა ბავშვის მორცხვობაზე? როდის უნდა მივმართოთ სპეციალისტს? რჩევები, თუ როგორ უნდა წავახალისოთ ბავშვი, რომ დასძლიოს სიმორცხვე სკოლაში.

აგრესია - ბავშვის აგრესიის მიზეზები და მისი დაძლევის გზები

აგრესია - რა არის აგრესია? რა არის ბავშვის აგრესიის მიზეზები და როგორია მისი დაძლევის გზები.

როგორ ვეთამაშოთ ბავშვს სწორად

როგორ ვეთამაშოთ ბავშვს ისე, რომ გახდეს თავდაჯერებული, კრეატიული და წარმატებული?

როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვს სკოლაში? - რჩევები მასწავლებლებს

ნებისმიერ კლასში შეიძლება იყოს ბავშვი, რომელიც ხშირად ჩუმად არის და არ იჩენს ინიციატივას. როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვებს სოციალური უნარების განვითარებაში? როგორ შევუქმნათ უსაფრთხო და სანდო გარემო სკოლაში?

ოჯახში ძალადობა - სახელმძღვანელო მასწავლებლებისათვის

რა შედეგი მოყვება ოჯახში ძალადობას ბავშვებსა და მოზარდებში. როგორია ოჯახში ძალადობის ნიშნები. როგორ დავეხმარო ბავშვს ან მოზარდს. სახელმძღვანელო მასწავლებლებისთვის.

სოციალური და ემოციური განვითარება ბავშვობაში

ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება უმნიშვნელოვანესია მისი ადეკვატურობის განვითარებისთვის, ცხოვრების გაგებისთვის და ბავშვობიდან მოზრდილობაში გადასვლისთვის.

მხედველობის განვითარება ბავშვობაში

როგორ მიმდინარეობს მხედველობის განვითარება ბავშვებში,როგორ ხედაენ და რა ფორმებსა და ფერებს ანიჭებენ უპირატესობა ახალშობილები.

ქცევის კონტროლის მექანიზმები

როგორ გამოიყენება ქცევის კონტროლის მექანიზმები? რა არის დასჯა და წახალისება და რა შედეგებს გვაძლევს ბავშვთან ურთიერთობაში.

რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება?

წარმოიდგინეთ, რომ თამაშობთ თქვენი საყვარელი კუბიკებით, ამ დროს კი თქვენი თანატოლი გართმევთ მათ. როგორ ფიქრობთ, რა უნარები დაგჭირდებათ ამ პრობლემის გადასაჭრელად?თანატოლებთან და უფროსებთან ურთიერთობა ბავშვის ყოველდღიური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ნაწილია. ზოგიერთი მათგანისათვის ამ ამოცანასთან გამკლავება სერიოზული გამოწვევაა. ბავშვის წარმატებას მის სოციალურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს სოციალურ-ემოციური სფეროს განვითარება.

რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?

აღზრდის პროცესში დიდი მნიშვნელობა აქვს შექებას. მისი საშუალებით ბავშვები სწავლობენ სწორ ქცევას, უყალიბდებათ დადებითი წარმოდგენა საკუთარ თავზე.შექება ეფექტურია, თუ მას სწორი ფორმით ვაწვდით ბავშვს. სტატიაში გთავაზობთ რამოდენიმე რამოდენიმე შეცდომას, რომელსაც ხშირად უშვებენ მშობლები.

ხატვის როლი ბავშვის განვითარებაში

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა? რომელია ხატვის დადებითი მხარეები ბავშვის განვითრებაში.

დაუნის სინდრომი

რა არის დაუნის სინდრომი? რა იწვევს დაუნის სინდრომს და როგორ დავეხმაროთ განვითარებაში დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვს?

როგორ შევაყვაროთ ჩვენს პატარას წიგნები

სტატიაშია მოცემული საინტერესო და სახალისო რჩევები, როგორ უნდა შეაყვაროთ თქვენს პატარებს წიგნთან ურთიერთობა.

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს გახდეს თავდაჯერებული

რატომ არის აუცილებელი ჯანსაღი თვითშფასება? ის რასაც ჩვენს თავზე ვფიქრობთ ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ქცევებს. თვითშეფასების ჩამოყალიბება ჩვილობიდან იწყება. როგორ შეიძლება დაეხმაროს მშობელი ბავშვს?

3-4 წლის ბავშვის განვითარების ნორმები

3 წელს მიღწეული ბავშვების მშობლებითვის მთავრდება პირველი და ერთ-ერთი ყველაზე რთული პერიოდი და იწყება მაგიური წლები, როდესაც თქვნს შვილს უკვე ესმის რას ელაპარაკებით.

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა. რა როლს ასრულებს ფანტაზია ფავშვის განვითარებაში.

ბავშვები და კომპიუტერი

ბავშვობა ალბათ ის პერიოდია, რომელსაც მოზრდილ ადამიანთა უმრავლესობა მუდამ შენატრის და ხშირად დროის უკან დაბრუნებაზე ოცნებობს.

როდესაც ჩემი შვილი სხვას ურტყამს - 5 წესი მშობლებისათვის

ზოგჯერ ბავშვები ავლენენ აგრესიულ ქცევას. შეიძლება შეგვიმჩნევია სათამაშო მოედანზე ან მიგვიღია საყვედური საბავშვო ბაღის აღმზრდელისაგან, რომ ჩვენი შვილი არტყამს თანატოლს, აყენებს რაიმე ფიზიკურ ზიანს.რა უნდა გააკეთოს ამ დროს მშობელმა? ეს სერიოზული გამოწვევაა, რადგან პირველი რეაქცია უმეტეს შემთხვევაში შეიძლება იყოს მკაცრად მოქცევის სურვილი.

სწავლის უნარის სპეციფიკური დარღვევები

რატომ უჭირს ზოგიერთ ბავშვს სწავლის პროცესში ჩაბმა, რატომ უჭირს ახალი მასალის დამახსოვრება? რა იწვევს სწავლის უნარის დაქვეითებას? რა ხერხები დაგვეხმარება ამ პრობლემის დაძლევაში

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია