სტატიები   ›  ლოგოპედია   ›   სამეტყველო წრე

სამეტყველო წრე

ფავორიტებში დამატება
ქეთევან ლომიძე
ქეთევან ლომიძე
ლოგოპედი, პედაგოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 07 ივნისი, 2013

მეტყველება წარმოადგენს შეკრულ წრეს ინფრომაციის გადაცემისას ტვინში არსებულ 3 ცენტრს შორის:

    • ბროკას ცენტრი  – მეტყველების მოტორული ცენტრი–პასუხს აგებს  სამეტყველო  აპარატის გამართულ  მუშაობაზე. მდებარეობს მარცხენა ჰემისფეროში.
    • ვერნიკეს ცეტრი –წარმოადგენს მეტყველების აღქმის ცენტრს– ევალება მეტყველების გაგება– გააზრება. მდებარეობს მარცხენა ჰემისფეროში.
    • ასოციაციის ცენტრი–პასუხს აგებს საჭირო სიტყვების მოძებნაზე, მათ მართებულად დალაგებაზე....

უფრო თვალმნათლივ რომ წარმოვიდგინოთ ეს დაახლოებით ასე  ხდება:

ასოციაციის ცენტრი – გვეხმარება საჭირო სიტყვების მოძებნაში, ვსვამთ საჭირო თანმიმდევრობით,საჭირო რიცხვში, ბრუნვაში და ა.შ. ვაწყობთ წინადადებებს. ასოციაციის ცენტრიდან ინფორმაცის გადაეცემა

ბროკას ცენტრს – რომელიც თავის მხრივ ირჩევს ნერვიულ იმპულსებს და აგზავნის მათ სამეტყველო აპარატის კუნთებისაკენ და ასევე სასუნთქი აპარატის კუნთებისაკენ.ვიწყებთ საუბარს... ამ ყველაფრის შემდეგ ინფორმაცია უკვე საუბრის სახით ხვდება ვერნიკეს ცენტრში, რომელიც საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ საუბრის სისწორე და თუ შეცდომა არ არის ინფორმაცია უბრუნდება ისევ ასოციაციის ცენტრს და ეს წარმოადგენს სიგნალს ახალი ფრაზის შესადგენად და ა.შ. მთელი საუბრის მანძილზე.ეს ცენტრი ისმენს, აცნობიერებს და აკონტროლებს როგორც საკუთარ, ისე სხვისი  მეტყველების სისწორეს.

"სამეტყველო წრე"– ეს სქემა იძლევა იმის საშუალებას განვსაზღვროთ თუ რამდენად მნიშვნელოვანია გამართული, თანმიმდევრული მეტყველებისათვის სამივე ზონის სინქრონული მუშაობა. ლოგონევროზის   (  http://kids.ge/articles/ენის-ბორძიკი-ლოგონევროზი   )    შემთხვევაში სწორედ ეს სინქრონი ირღვევა.

ძირითადად  ამ დროს მტყუანი ბროკას ზონაა. იგი რაიმე ფაქტორების (გარე ან შინაგანი) ზემოქმედებით გამოიმუშავებს იმაზე მეტ იმპულსებს ვიდრე ეს საჭიროა და გადასცემს  სამეტყველო აპარატს. ამით იწვევს მათ დამატებით შეკუმშვას, რის შედეგადაც ამოსუნთქვის შემდეგ ვიღებთ დაუგეგმავ "ზედმეტ" ბგერებს ერთი და იგივე ბგერების გამეორების სახით. ან ხდება ისე, რომ  იმპულსების  გაგზავნის სიხშირის გამო არ ხერხდება კუნთის მოდუნება რაც ხელს უწყობს სპაზმის განვითარებას და ბლოკავს მეტყველებას სრულ განტვირთამდე.(ზედმეტი იმპულსების მოცილებამდე)  ძირითადად მათი ხანგძლივობა მერყეობს 2 წამიდან 12 წამამდე, მძიმე შემთხვევაში კი 90 წამამდე ანუ ენის ბორძიკი ეს არის ხანმოკლე შეწყვეტა იმპულსებისა „სამეტყველო წრეში“ რაც გამოწვეულია ბროკას ზონის ზედმეტი აქტიურობით . დღესდღეობით ენა ბორძიკობის მკურნალობა ბროკას  ცენტრის ნორმალიზებას ითვალისწინებს.ასევე უნდა გავამდიდროთ სიტყვათა მარაგი, ვასწავლოთ წინადადებების აწყობა,გრამატიკული გაფორმება, სწორი სუნთქვა, მოდუნება და. ა.შ.  ჩამოვაყალიბოთ  ტვინის იმ ცენტრების სინქრონული მუშაობა, რომლებიც პასუხს აგებენ გამართულ  მეტყველებაზე  ე.ი. წესრიგში უნდა მოვიყვანოთ „სამეტყველო წრე.“

როდესაც  ინსულტის ან თავის ტვინის სხვა დაზიანებების შემთხვევაში ზიანდება სამეტყველო წრეში შემავალი რომელიმე ცენტრი– ხდება მეტყველების არევა.ადამიანი აღიქვამს სამეტყველო ბგერებს მაგრამ ვერ აღიქვამს სიტყვების მნიშვნელობებს .ბროკას ცენტრის დაზიანების შემთხვევაში  ვერ ახერხებს სიტყვების მოტორულ უზრუნველყოფას. მეტყველების აღდგენა ხდება, მხოლოდ სამეტყველო წრის სინქრონიზაციის აღდგენის შემდეგ ანუ, გამართული და თანმიმდევრული მეტყველებისათვის აუცილებელია წესრიგში მოყვანილი „სამეტყველო წრე“.

 

სტატიები ამავე თემიდან

ვსწავლობ აზროვნებას - ვსწავლობ მეტყველებას!

აზროვნება და მეტყველება მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან და მათი ურთიერთკავშირი ურთიერთგანვითარების აუცილებელი პირობაა.

მზად არის პატარა გახდეს სკოლის მოსწავლე?

პედაგოგიურ და ფსიქოლოგიურ ლიტერატურაში სკოლისთვის მზაობას განმარტავენ, როგორც ბავშვის პიროვნების მრავალგვარ განვითარებას, ანუ ბავშვის მზაობა სასკოლო სწავლისთვის გულისხმობს მისი სოციალურ-ემოციური მომწიფების, სწავლისადმი მოტივაციის, მეტყველებისა და საკომუნიკაციო უნარების, ზოგადი ცოდნისა და შემეცნებითი განვითარების ასპექტებს.

რა არის ბგერათწარმოთქმის დარღვევა

რა არის ბგერათწარმოთქმის პრობლემა, როგორია მისი გამოსწორების მოდელი. 3 წლიდან ზევით ასაკის პატარებისათვის.

წერითი მეტყველება

წერითი მეტყველების ცნებაში შედის წერაც და კითხვაც, წერა და კითხვა მჭიდროდაა დაკავშირებული ერთმანეთთან, როგორც თავისი განვთარებით, ასევე მუდმივი გამოყენებით.მათი დარღვევა იწვევს ბავშვის ჩამორჩენილობას,მნიშვნელოვან შეფერხებას სწავლის პროცესში.

მეტყველების დარღვევის სახეები: დისლალია.

დისლალია მეტყველების დარღვევის ყველაზე გავრცელებული ფორმა. მისი რაობა და გამომწვევი მიზეზები.

სამეტყველო ორგანოები და მათი ფუნქციონირება

სამეტყველო ორგანოები და მათი სწორი ფუნქციონირების მნიშვნელობა სწორად და ლამაზად მეტყველებისათვის.

განვითარების სფერო-მეტყველება

მეტყველება ბავშვის განვითარების რთული და მნიშვნელოვანი სფეროა, რომელიც გულისხმობს, ადამინის უნარს-ერთის მხრივ გამოთქვას საკუთარი შეხედულებები, მეორეს მხრივ მოისმინოს და აღიქვას გარშემომყოფების ნათქვამი.

ენის ბორძიკი (ლოგონევროზი)

ეს არის სამეტყველო ტემპისა და რითმული ორგანიზაციის დარღვევა. ენა ბორძიკის მქონეს დარღვეული აქვს მწყობრი და რიტმული თანმიმდევრობა.ხდება წარმოთქმის უნებლიე შეჩერება–შეფერხება.მეტყველების ამგვარ გართულებას იწვევს სამეტყველო აპარატის კუნთში წარმოქმნილი კრუნჩხვები.

გზა საბავშვო ბაღისაკენ - თემა „შემოდგომა“

მოძებნეთ დრო,ძალები და საშუალებები საკუთარ თავში და გადააქციეთ საბავშვო ბაღიასკენ მიმავალი გზა შემეცნებით, განმავითარებელ, საინტერესო და შემდგომი წარმატებისაკენ მიმავალ „ჯადოსნურ“ გზად!

ფონემატური სმენა

ფონემატური სმენა მნიშვნელოვანია სამეტყველო განვითარებისათვის, თუ გსურთ პატარამ ადვილად ისწავლოს და წარმატებებს მიაღწიოს, იყოს კომუნიკაბელური, არ ეშინოდეს ხმის ამოღების, საკუთარი აზრის გამოთქმის, მაშინ ფონემატური სმენის სისუსტის არსებობის შემთხვევში აუცილებლად მიიღეთ ზომები.

დავგეგმოთ მხიარული, შინაარსიანი და ბედნიერი ზაფხული

პერიოდი, როდესაც შეგვიძლია ყველაზე მეტი დრო გავატაროთ საკუთარ შვილებთან- როგორ გავხადოთ ეს დრო სასიამოვნო, საინტერესო და მაქსიმალურად სასარგებლო?ძალიან ხშირად დედიკოებისაგან მესმის, დაიწყო არადადეგები და ჩემი ნევრების შლა, ვერაფრით ვერ ვაცილებ კომპიუტერს, ტელევიზორს, მთელი დღე ზის, გარეთ არ გადის. რა მოვუხერხოთ ამ პრობლემას?

სამეტყველო სუნთქვის განვითარება

კარგად ჩამოყალიბებული სამეტყველო სუთქვა სწორი და ლამაზი თანმიმდევრული მეტყველების განვითარების წინაპირობა.

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია