სტატიები   ›  ლოგოპედია   ›   სიგმატიზმი

სიგმატიზმი

ფავორიტებში დამატება
ქეთევან ლომიძე
ქეთევან ლომიძე
ლოგოპედი, პედაგოგი
გამოქვეყნების თარიღი: 11 მაისი, 2013

ლოგოპედიაში განასხვავებენ
ბგერათწარმოთქმის დარღვევის სამ სახეს:

1) სრული უბგერობა - როდესაც საერთოდ ვერ წარმოთქვამს ამა თუ იმ ბგერას ან ბგერათა     ჯგუფს;

2) ბგერათა არასწორი წარმოთქმა სიტყვათა ნაკადში ანუ თანმიმდევრულ  მეტყველებაში. თუმცა იზოლირებულად ან მარტივ სიტყვებში ახერხებს ეს ბგერები წარმოთქვას სწორად;

3) ბგერათა არასაკმარისი  დიფერენცირება - ორი მსგავსი ჟღერადობის  ან არტიკულაციის აღრევა, მიუხედავად იმისა, რომ  შეუძლიათ იზოლირებულად ორივე ბგერის წარმოთქმა.

სისინა (ს, ზ, ც, ძ, წ)  და შიშინა  (შ, ჯ, ჩ, ჟ, ჭ) ბგერების წარმოთქმის ნაკლოვანება ანუ სიგმატიზმი ნაკლოვანებათა შორის ყველაზე ხშირად გვხვდება. დარღვევის მიხედვით განასხვავებენ სიგმატიზმის რამდენიმე სახეს:

  1. კბილთაშუა სიგმატიზმი;
  2. ბაგე–კბილისმიერი სიგმატიზმი;
  3. გვერდითი სიგმატიზმი;
  4. ცხვირისმიერი სიგმატიზმი;
  5. სისინა და შიშინა სიგმატიზმი

ამ დარღვევის დროსაც არის იშვიათი შემთხვევები, როდესაც სწორ წარმოთქმას ვიღებთ მხოლოდ მიბაძვით-ყოველგვარი ლოგოპედიური ხერხების გამოყენების გარეშე. ამისათვის, ჯერ გაარკვიეთ ახერხებს თუ არა ბავშვი ამ ბგერების სმენით ზუსტ აღქმას - თუ ახერხებს, მაშინ ბავშვს უჩვენეთ, სარკის წინ, მართებული არტიკულაცია (რა თქმა უნდა ყველა ბგერის ერთდროულად არა).

სამეტყველო ორგანოები ამ ბგერების წარმოთქმისათვის შემდეგნაირად ეწყობიან: ქვედა ყბა -ოდნავაა დაწეული კბილებს შორის მანძილი 1მმ-ია. ტუჩები ღიმილშია. ენის წვერი ებჯინება ქვედა კბილებს, გვერდები საღეჭ კბილებს. ს,ზ - ბგერების წარმოთქმისათვის ენის შუაში კეთდება ვიწრო ღარი... ც, წ, ძ - ბგერებისათვის კი ენის ზურგი ოდნავ აიწევს ზევით, აიზნიქება,მიებჯინება ალვეონებს და სკდომის შედეგად ისევ დაბლა ეშვება....

თუ ამჩნევთ, რომ ბავშვი სამეტყველო ორგანოების ზუსტ, დიფერენცირებულ მოქმედებას ვერ ახერხებს, მაშინ ეს მდგომარეობა მოითხოვს საგანგებო საარტიკულაციო ვარჯიშების ჩატარებას, რის შედეგადაც მოხდება აღნიშნული ბგერების დაყენება - კორექცია. ასეთ შემთხვევაში აღნიშნული საკორექციო საქმიანობისათვის სასურველია მიმართოთ სპეციალისტს... ასევე კარგად უნდა დამუშავდეს ფონემატური სმენა, რათა ბავშვმა ადვილად შეძლოს ზუსტი და უზუსტო ბგერების სმენით განსხვავება... სისინა და შიშინა ბგერების სწორი წარმოთქმა მოითხოვს ზუსტ დიფერენცირებულ მოძრაობას, სწორი არტიკულაციური მოწყობიდან მცირედი გადახრაც კი იწვევს ამ ბგერების არასწორ, უსუფთაო წარმოთქმას! თითოეული ბგერის დაყენება – კორექციის შემდეგ ვახდენთ მათ ჩამაგრებას დაახლოებით შემდეგი მოდელით (ავიღოთ ს - ბგერის მაგალითზე):

  1. გაბმული სისინით სსსსსსსსსსს;
  2. ს ერთმარცვლიან და ორმარცვლიან ბგერათკომპლექსებში;
  3. ს – თანხმოვან კლომპლექსებში;
  4. ჩამაგრება – გავარჯიშება სიტყვებში, წინადადებებში;
  5. ენის გასატეხები და სავარჯიშო ფრაზები.

აქვე ავღნიშნოთ, რომ კბილთაშუა დამახინჯების გამოსწორება უფრო ადვილად ხდება, ხოლო მისი მეტყველებაში ჩამაგრება კი უფრო ხანგძლივი პროცესია

პ.ს. იგივე ხერხი გამოიყენება დანარჩენი სისინა და მცირედი განსხვავებით, შიშინა ბგერების მისაღებად... მათი კორექცია – ჩამგრებისათვის საჭიროა გარკვეული თანმიმდევრობის დაცვაც. როგორც ხედავთ საკმაოდ შრომატევადი და კვალიფიციური სამუშაოა ჩასატარებელი. ჩემი რჩევა იქნება ეს საქმე მიანდოთ სპეციალისტს!

გავაკეთე ჩანაწერი, რათა მოგასმენინოთ როგორ ისმინება ბგერათწარმოთქმის დარღვევა, (მუშაობა ძალიან ახალი დაწყებულია, მიღებულია მხოლოდ „ს“ ბგერა და ისიც ნაწილობრივ) და როგორც ატყობთ საკმაოდ შრომატევადი სამუშაოა ჩასატარებელი...

სტატიები ამავე თემიდან

ფონემატური სმენა

ფონემატური სმენა მნიშვნელოვანია სამეტყველო განვითარებისათვის, თუ გსურთ პატარამ ადვილად ისწავლოს და წარმატებებს მიაღწიოს, იყოს კომუნიკაბელური, არ ეშინოდეს ხმის ამოღების, საკუთარი აზრის გამოთქმის, მაშინ ფონემატური სმენის სისუსტის არსებობის შემთხვევში აუცილებლად მიიღეთ ზომები.

რა არის ბგერათწარმოთქმის დარღვევა

რა არის ბგერათწარმოთქმის პრობლემა, როგორია მისი გამოსწორების მოდელი. 3 წლიდან ზევით ასაკის პატარებისათვის.

მეტყველების დარღვევის სახეები: დისლალია.

დისლალია მეტყველების დარღვევის ყველაზე გავრცელებული ფორმა. მისი რაობა და გამომწვევი მიზეზები.

სამეტყველო ორგანოები და მათი ფუნქციონირება

სამეტყველო ორგანოები და მათი სწორი ფუნქციონირების მნიშვნელობა სწორად და ლამაზად მეტყველებისათვის.

ალალია

ალალია- ( ტერმინიდან а-უარყოფა; lalio-მეტყველება) უმეტყველობა ან მეტყველობის განუვითარებლობა ნორმალური სმენისა და პირველადი ინტელექტის შემთხვევაში. ასეთ ბავშვებს უპირველეს ყოვლისა უმოწმებენ სმენას, რადგან შთაბეჭდილებას ტოვებენ , რომ ყურში არ ესმით ან არასრულფასოვნად ესმით. თუმცა შემოწმების შედეგად აღმოჩნდება ხოლმე, რომ მათ სრულფასოვანი ფიზიკური სმენა აქვთ და საწყის ეტაპზე კარგი ინტელექტიც, რაც დროებითია, რადგან რაც მეტად გვიანდება რეაბილიტაცია მეტყველების შეფერხება მით მეტად იწვევს ინტელექტის ჩამორჩენილობას.....

ენის ბორძიკი (ლოგონევროზი)

ეს არის სამეტყველო ტემპისა და რითმული ორგანიზაციის დარღვევა. ენა ბორძიკის მქონეს დარღვეული აქვს მწყობრი და რიტმული თანმიმდევრობა.ხდება წარმოთქმის უნებლიე შეჩერება–შეფერხება.მეტყველების ამგვარ გართულებას იწვევს სამეტყველო აპარატის კუნთში წარმოქმნილი კრუნჩხვები.

განვითარების სფერო-მეტყველება

მეტყველება ბავშვის განვითარების რთული და მნიშვნელოვანი სფეროა, რომელიც გულისხმობს, ადამინის უნარს-ერთის მხრივ გამოთქვას საკუთარი შეხედულებები, მეორეს მხრივ მოისმინოს და აღიქვას გარშემომყოფების ნათქვამი.

მეტყველების განვითარების ეტაპები

მეტყველების განვითარება დაბადებიდან იწყება და საბოლოო ჩამოყალიბებამდე საკმაოდ რთულ ეტაპებს გადის. ბავშვები, რომლებიც ჩამორჩებიან განვითარებაში,ერთი ასაკობრივი პერიოდით მაინც,გარკვეულ რისკის ჯგუფს მიეკუთნებიან და აუცილებელია ფსიქოლოგისა და ლოგოპედის კონსულტაცია. ამიტომ სასურველია მშობლებს თავადაც ჰქონდეთ გარკვეული წარმოდგენა მეტყველების განვითარების მნიშვნელოვანი ეტაპების შესახებ, რომლებიც მათი შვილის სრულფასოვან პიროვნებად ჩამოყალიბებას უწყობს ხელს.

გზა საბავშვო ბაღისაკენ - თემა „შემოდგომა“

მოძებნეთ დრო,ძალები და საშუალებები საკუთარ თავში და გადააქციეთ საბავშვო ბაღიასკენ მიმავალი გზა შემეცნებით, განმავითარებელ, საინტერესო და შემდგომი წარმატებისაკენ მიმავალ „ჯადოსნურ“ გზად!

ემოცია, მისი გამოხატვის და მართვის სწავლების აუცილებლობა

როდესაც ადამინი სხვადასხვა ხასიათზეა მისი ემოცია სხვადასხვანაირია. თუ პატარას შეუძლია როგორც საკუთარი , ისე გარშემომყოფების ემოციის აღქმა,ეს მას ეხმარება სიტუაციის ადეკვატურად გააზრებაში , კონტაქტის დამყარებაში გარშემომყოფებთან .

სამეტყველო სუნთქვის განვითარება

კარგად ჩამოყალიბებული სამეტყველო სუთქვა სწორი და ლამაზი თანმიმდევრული მეტყველების განვითარების წინაპირობა.

წერითი მეტყველება

წერითი მეტყველების ცნებაში შედის წერაც და კითხვაც, წერა და კითხვა მჭიდროდაა დაკავშირებული ერთმანეთთან, როგორც თავისი განვთარებით, ასევე მუდმივი გამოყენებით.მათი დარღვევა იწვევს ბავშვის ჩამორჩენილობას,მნიშვნელოვან შეფერხებას სწავლის პროცესში.

ფავორიტებში დასამატებლად უნდა შეხვიდეთ სისტემაში.
ხოლო თუ ჯერ არ გაქვთ გახსნილი ანგარიში kids.ge-ზე, გაიარეთ რეგისტრაცია