kids.ge logo

როგორ-დავეხმაროთ-ბავშვს-გახდეს-თავდაჯერებული

როგორ დავეხმაროთ ბავშვს გახდეს თავდაჯერებული

გვერდის მისამართი
ფავორიტებში დამატება
თათია გურგენიძე
ბავშვთა ფსიქოლოგი. kids.ge-ს ბავშვთა განათლებისა და განვითარების ცენტრის ფსიქოლოგი

თავდაჯერებულობავინ ვარ მე? როგორი ვარ?  ის რასაც ჩვენს თავზე ვფიქრობთ ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ქცევებს. საკუთარი თავის პოზიტიური და რეალისტური აღქმა თავდაჯერებულობის  მანიშნებელია. თავდაჯერებულობა კი წარმატებისკენ მიმავალი ერთ-ერთი გზაა. ალბათ ყველა მშობელს სურს ბედნიერი და წარმატებული შვილების ყოლა. რატომ არის მნიშვნელოვანი ამისათვის ჯანსაღი თვითშეფასება?

თვითშეფასების ჩამოყალიბება ჩვილობიდან იწყება. მოზრდილ ადამიანს  უკვე გააჩნია საკუთარ თავზე გარკვეული შეხედულებათა სისტემა. თვითშეფასება ყოველთვის შეიძლება შეიცვალოს, თუმცა, ზრდასრულ ასაკში ამას უფრო მეტი ძალისხმევა სჭირდება.

ბავშვებს საკუთარ თავზე წარმოდგენა უყალიბდებათ ურთიერთობის პროცესში. ისინი დაბადებიდან იწყებენ სამყაროს გამოკვლევას, საკუთარი ძალების გამოცდას, ზოგჯერ აღწევენ მიზანს, ზოგჯერ კი ვერა. მშობლების როლი ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია, რადგან სწორედ ისინი არიან ბავშვის ქცევის პირველი შემფასებლები.

ჯანსაღი თვითშეფასების მქონე ბავშვი აცნობიერებს რა გამოსდის კარგად და რა არა. თავს კომფორტულად გრძნობს, ოპტიმისტია, ახერხებს კონფლიქტების მოგვარებას და თანატოლებთან მეგობრული ურთიერთობების დამყარებას. განსხვავებით დაბალი თვითშეფასების მქონე ბავშვისა, ის არ ფიქრობს რომ სულელია და არაფერი გამოუვა. მას შეუძლია სიახლეებისა და გამოწვევების მიღება.

საკუთარ თავში დაურწმუნებლობა ბავშვს პასიურს ხდის, ზრდის შფოთვისა და იმედგაცრუების ხარისხს, ზოგჯერ დეპრესიასაც კი იწვევს. შესაძლებელია ბავშვის ქცევითი სირთულეები დაბალი თვითშეფასებითაც იყოს გამოწვეული.

რა შეიძლება გააკეთოს მშობელმა?

დაეხმარეთ, მაგრამ არ გააკეთოთ მის ნაცვლად

თავდაჯერებულობის მოპოვებისათვის მნიშვნელოვანია ბავშვმა დამოუკიდებლად შეძლოს  დავალების შესრულება, გადაჭრას პრობლემა, თუნდაც, არც ისე მისაღები გზით. ზოგჯერ მშობლები ბავშვის ნაცვლად აგვარებენ პრობლემას. ეს კი მას  უფროსზე დამოკიდებულს ხდის. უმჯობესია, მშობლები შვილს დაეხმარონ გადაწყვეტილების მიღებაში, შესთავაზონ  ქცევის სხვადასხვა ვარიანტები, დაანახონ ამ ქცევის შესაძლო შედეგები, საბოლოო გადაწყეტილება კი ბავშვს მიანდონ.

ხშირად შეაქეთ ბავშვი

ბავშვები საკუთარ თავს აფასებენ მშობლების რეაქციების მიხედვით. წაახალისეთ, როდესაც რაიმეს კარგად შეასრულებს. შეაქეთ ბავშვი  გაკეთების მცდელობისათვის და არა მიღწეული შედეგისათვის. ასწავლეთ, რომ ყოველთვის წარმატებული ვერ იქნება, ზოგჯერ საჭიროა რამოდენიმე მცდელობა სასურველი შედეგის მისაღებად.

შეაფასეთ ბავშვის ქცევა და არა თვითონ ბავშვი

უმჯობესია თავი აარიდოთ გამოთქმებს:“ცუდი ბიჭი ხარ, კარგი გოგო ხარ“. ბავშვმა ყოველთვის  უნდა იცოდეს რომ ის კარგია, მიღებულია, გიყვართ, მიუხედავად იმისა, მოგწონთ თუ არა მისი კონკრეტული ქცევა.  შესაძლებელია შეაფასოთ ბავშვის საქციელი:“რა ყოჩაღი ხარ, მომეწონა, რომ დავალება ბოლომდე დაწერე“  ან  „დავინახე, რომ შენს მეგობარს დაარტყი, ეს საქციელი არასწორია, არ მომწონს“.

თავადგახდით ბავშვისათვის მაგალითი

ბავშვისათვის სწავლების ეფექტური გზა მშობლის ქცევის მოდელირებაა. ამიტომ, პირველ რიგში თავად უნდა გრძნობდეთ თავდაჯერებულობას. შეგიძლიათ, სიტყვიერად შეაქოთ თქვენი თავი, ბავშვის თანდასწრებით აღნიშნოთ, რომ დღეს რაღაც კარგად გამოგივიდათ, განიხილოთ, რა დაგეხმარათ წარმატების მიღწევაში და ა.შ.

წარუმატებლობასთან გამკლავებაასწავლეთ ბავშვებს რა გააკეთონ წარუმატებლობის შეთხვევაში

თქვენი შვილის ცხოვრებაშიც იქნება წარუმატებლობა, კრიტიკა თუ ტკივილი. დაეხმარეთ, გააცნობიეროს, რომ წარუმატებლობა ნორმალურია. თავი აარიდეთ ასეთ ფრაზებს: „ასე თუ გააგრძელებ, თუ არ ისწავლი უკეთესად, ვერაფერს მიაღწევ, ყველა შენ გაჯობებს“.  ყვირილისა და ჩხუბის ნაცვლად წაახალისეთ კიდევ სცადოს, ასწავლეთ, რა გააკეთოს მიზნის მისაღწევად. ნაცვლად ფრაზებისა: „არაფერია, გამხიარულდი, არც ისე ცუდად გრძნობ თავს“, აგრძნობინეთ, რომ მისი ემოციები თქვენთვის მნიშვნლოვანია, გესმით და მზად ხართ მხარდაჭერისათვის.

დაუსახეთ ბავშვს რეალისტური მიზნები

ყოველთვის შესთავაზეთ ბავშვს ასაკის შესაბამისი გამოწვევები, თამაშები, დავალებები. წინააღმდეგ შემთხვევაში ეს გამოიწვევს მასში იმედგაცრუების, არასრულფასოვნების განცდას, ჩათვლის რომ წარუმატებელია.

რუტინა

წინასწარ გააცანით ბავშვს დღის, კვირის გეგმა. მოვლენების წინასწარ ცოდნა მას აგრძნობინებს რომ მისი გარემო უსაფრთხო და მშვიდია.

მიეცით თამაშის შესაძლებლობა

თამაშის საშუალებით ბავშვები იგებენ საკუთარი შესაძლებლობების შესახებ, სწავლობენ პრობლემების გადაჭრას, ემოციების გამოხატვასა და მათ მართვას. უვითარდებათ სოციალური უნარები. ასაკის მატებასთან ერთად ბავშვისათვის მნიშვნელოვანია თავდაჯერებულად გრძნობდეს თავს თანატოლებთან და უფროსებთან.  წაახალისეთ ხშირად ითამაშოს ბავშვებთან, ასწავლეთ რიგის დაცვა, ნივთების გაზიარება.

დააკისრეთ ასაკის შესაბამისი პასუხისმგებლობები

სახლის გარემოში ბავშვებს მიეცით ასაკის შესაბამისი დავალება, მაგალითად, სათამაშოების ალაგება, საწოლის გასწორება და ა.შ. ამით დაეხმარებით ბავშვს თავი მნიშვნელოვან ადამიანად იგრძნოს, გააცნობიეროს, რომ შეუძლია საქმის კარგად გაკეთება. რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია არ გააკრიტიკოთ და შეასწოროთ ბავშვის შესრულებული დავალება.

დაეხმარეთ ბავშვებს ასწავლეთ სიახლეების მიღება  წარუმატებლობის შიშის გარეშე

წაახალისეთ ბავშვის ინტერესები. ხშირად ატარეთ გასართობ თუ შემეცნებით ცენტრებში.  ასე ბავშვს საშუალება ექნება მისთვის ახალ სიტუაციაში გამოსცადოს თავი, მიიღოს გამოცდილება და დარწმუნდეს, რომ შეუძლია ამ სიტუაციის მართვა. წინასწარ აუხსენით სად მიდიხართ, რა შეიძლება იქ გააკეთოს და როგორ მოიქცეს. ნაცვალად მსგავსი ფრაზებისა:“არ გამოგივა მაინც, დაანებე თავი, არაფერი დაგემართოს“ , ყოველთვის წაახალისეთ მისი მცდელობა და დაეხმარეთ. 

სტატიები ამავე თემიდან

მხედველობის განვითარება ბავშვობაში
მხედველობის განვითარება ბავშვობაში

როგორ მიმდინარეობს მხედველობის განვითარება ბავშვებში,როგორ ხედაენ და რა ფორმებსა და ფერებს ანიჭებენ

რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?
რა შეცდომებს ვუშვებთ ბავშვის შექებისას?

აღზრდის პროცესში დიდი მნიშვნელობა აქვს შექებას. მისი საშუალებით ბავშვები სწავლობენ სწორ ქცევას, უყალ

სოციალური და ემოციური განვითარება ბავშვობაში
სოციალური და ემოციური განვითარება ბავშვობაში

ბავშვის სოციალური და ემოციური განვითარება უმნიშვნელოვანესია მისი ადეკვატურობის განვითარებისთვის, ცხო

ინტროვერტი ბავშვი: რჩევები და რეკომენდაციები
ინტროვერტი ბავშვი: რჩევები და რეკომენდაციები

ვინ არიან ინტროვერტები? როგორია მათი სამყარო? სტატიაში მოკლედაა შეჯამებული ინტოვერტი ბავშვის ფსიქოლო

აგრესია - ბავშვის აგრესიის მიზეზები და მისი დაძლევის გზები
აგრესია - ბავშვის აგრესიის მიზეზები და მისი დაძლევის გზები

აგრესია - რა არის აგრესია? რა არის ბავშვის აგრესიის მიზეზები და როგორია მისი დაძლევის გზები.

როდესაც ჩემი შვილი სხვას ურტყამს - 5 წესი მშობლებისათვის
როდესაც ჩემი შვილი სხვას ურტყამს - 5 წესი მშობლებისათვის

ზოგჯერ ბავშვები ავლენენ აგრესიულ ქცევას. შეიძლება შეგვიმჩნევია სათამაშო მოედანზე ან მიგვიღია საყვედ

რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე
რა გავლენას ახდენს მიჯაჭვულობა ბავშვის განითარებაზე

რა ზეგავლენას ახდენს ბავშვის განვითარებასა და ჩამოყალიბებაში თითოეული ტიპი და რა რეკომენდაციებია სა

როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვს სკოლაში? - რჩევები მასწავლებლებს
როგორ დავეხმაროთ მორცხვ ბავშვს სკოლაში? - რჩევები მასწავლებლებს

ნებისმიერ კლასში შეიძლება იყოს ბავშვი, რომელიც ხშირად ჩუმად არის და არ იჩენს ინიციატივას. როგორ დავე

როგორ ვმართოთ დედმამიშვილების ჩხუბი
როგორ ვმართოთ დედმამიშვილების ჩხუბი

როგორ უნდა მოიქცეთ, როდესაც დედმამიშვილები კამათობენ? ბავშვთა ფქისოლოგის რჩევები, თუ როგორ უნდა მოიქ

მეშინია, ანუ პრობლემა სახელად შიში
მეშინია, ანუ პრობლემა სახელად შიში

გაიგეთ რომელია ბავშვთა შორის ყველაზე გავრცელებული შიშები, როგორი ტიპის შიშები არსებობს. რა არის შიში

ერთი დღე გართობისა და განვითარებისთვის
ერთი დღე გართობისა და განვითარებისთვის

სტატიაში აღწერილ, ბავშვთან ერთად გატარებული ერთი დღის მაგალითზე, თქვენ გაეცნობით საინტერესო აქტივობე

რატომ არ უნდა ვცემოთ ბავშვი
რატომ არ უნდა ვცემოთ ბავშვი

რატომ არ უნდა ვცემოთ ბავშვი, რა უნდა გაითვალისწინონ მშობლებმა და რა შედეგები მოყვება არასწორი აღზრდი

დაუნის სინდრომი
დაუნის სინდრომი

რა არის დაუნის სინდრომი? რა იწვევს დაუნის სინდრომს და როგორ დავეხმაროთ განვითარებაში დაუნის სინდრომი

მუსიკა და ტვინის განვითარება
მუსიკა და ტვინის განვითარება

რა გავლენას ახდენს მუსიკის სწავლა ტვინის სტრუქტურის განვითარებაზე, ნერვული კავშირების ჩამოყალიბებაზე

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?
რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა?

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა. რა როლს ასრულებს ფანტაზია ფავშვის განვითარებაში.

ბავშვები და კომპიუტერი
ბავშვები და კომპიუტერი

ბავშვობა ალბათ ის პერიოდია, რომელსაც მოზრდილ ადამიანთა უმრავლესობა მუდამ შენატრის და ხშირად დროის უკ

ხშირად გავახაროთ ბავშვები
ხშირად გავახაროთ ბავშვები

რამდენად ხშირად იღიმიან და უხარიათ ბავშვებს? როგორია მშობლების წვლილი ბავშვის დადებითი ემოციების გან

ხატვის როლი ბავშვის განვითარებაში
ხატვის როლი ბავშვის განვითარებაში

რატომ უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს ხატვა? რომელია ხატვის დადებითი მხარეები ბავშვის განვითრებაში.

სოფოს ბლოგი - შვილთან ჯანსაღი ურთიერთობის საიდუმლო
სოფოს ბლოგი - შვილთან ჯანსაღი ურთიერთობის საიდუმლო

     მშობელთა აბსოლუტური უმრავლესობის სანუკვარი ოცნება - „ჩემი ნათქვამი, მომენტალურად ჯდებოდეს ბავშვის გონებაში და არასდროს მჭირდებოდე...

„ფისო“
ნახატის ავტორი:
ანასტასია ჩეჩელაშვილი (6)

დაამატე შენი დახატული კლიპარტი
decoration

მშობლებისთვის

ბავშვის სახელები

მოძებნეთ სახელები მათი პოპულარობის, წარმომავლობის და მნიშვნელობის მიხედვით

გრაფიკები

აწარმოეთ ბავშვის ზრდის და განვითარების ციფრული გრაფიკები

აცრები

აწარმოეთ თქვენი ბავშვის აცრების ელექტრონული გრაფიკი განრიგის მიხედვით

სტატიები

საინტერესო სტატიები ბავშვის აღზრდისა და განვითარების შესახებ. ფსიქოლოგების რჩევები.

საკვები დანამატები

მოიძეთ ინფორმაცია სხვადასხვა პროდუქტში შემავალი საკვები დანამტების შესახებ

ბლოგი

მშობლების ბლოგი kids.ge-ზე. გაუზიარეთ გამოცდილება და ცოდნა ერთმანეთს.

ყველა უფლება დაცულია.
kids.ge © 2011 - 2021