«В труде проходит жизнь его
И не приносит ничего».
I
გოლ−ვი−ან დღე−სა ტფი−ლის−ში−ა შუ−ა ბაზ−რის−კენ
მე ჩა−მივ−ლი−ა... ჩე−მო მუ−შავ, მი−ნახ−ვი−ხარ შენ
კე−დელ−თან მწო−ლი; მხურ−ვა−ლე მზე ზედ დაგ−ყუ−რებ−და,
ჩუ−მი ღი−ღი−ნი შე−ნი ხში−რად გულს მი−წყლუ−ლებ−და.
ნაღვ−ლი−ან ხმა−ში სულ ის−მო−და შე−ნი ცხოვ−რე−ბა,
დღი−ურ ლუკ−მისთ−ვის ტანჯ−ვა, შრო−მა და მწუ−ხა−რე−ბა.
ვი−ნა ხარ შე−ნა, ჩე−მო ძმა−ო? სი−დამ მო−სულ−ხარ?
ბა−ტო−ნის მათ−რახს ვერ გა−უ−ძელ, გა−მოქ−ცე−ულ−ხარ,
მო−შო−რე−ბულ−ხარ ჯა−ლა−ბო−ბას, შენ−სა სახლ-კარსა,
მინ−დორს მა−მე−ულს და შეჩ−ვე−ულს მი−წა−სა, წყალ−სა?
თუ უ−ნებ−ლი−ეთ გად−მოგ−ტყორც−ნა მუხ−თალ−მა ბედ−მა,
ან მო−გი−ტა−ცა სხვა კაც−ზე−და მაც−დურ ი−მედ−მა?
აქ სად მო−სულ−ხარ?.. რაც დაჰ−კარ−გე და რაც დას−ტო−ვე,
მის მა−გი−ე−რი ტფი−ლის−ში−ა, ა−ბა რა ჰპო−ვე?..
II
ა−ი ტვირთ-ქვეშა მო−კა−კულ−ხარ, საბ−რა−ლოვ, შე−ნა!
ოფ−ლი წურ−წუ−რით პა−ტი−ო−სან შუბ−ლით გეღვ−რე−ბა,
შე−გუ−ბე−ბუ−ლის სუ−ლის ის−მის დაღ−ლი−ლი ქშე−ნა,
მიხ−ვალ, სა−წყა−ლო, ტო−მა−რის ქვეშ მუხლთ გე−კე−ცე−ბა!..
ვინ შე−გიბ−რა−ლებს?.. ა−გერ მოჰქ−რის დიდ−კა−ცის დროშ−კა,
შენს პირ−და−პი−რა ი−გი მორ−ბის და−უ−დევ−ნე−ლად,
ა−გერ წა−მოგწვ−და, და−გე−ჯა−ხა — და, რო−გორც კო−კა,
შენ — კერ−ძო ღვთი−სა — არ და−გინ−დო და−სამსხვ−რე−ვე−ლად...
შენ გარ−დი−ქე−ცი ტო−მა−რი−თურთ და გამვ−ლელ ხალხ−მა
მაგ შენ ყო−ფა−ზედ ი−წყო უგრძ−ნოდ მაღ−ლა ხარ−ხა−რი...
რასც მა−შინ ჰგრძნობ−დი, ყო−ვე−ლი სთქვა მწუ−ხარ−მა თვალ−მა:
შენს დუ−მილ−ში−ა ი−ყო ღვთი−სა რისხ−ვი−სა ზა−რი!
ი−მავ დუ−მი−ლით მიხ−ველ, წე−ვა და−უ−წყე ტვირთ−სა,
ძარღვ−ნი გა−ლურჯდ−ნენ შენს სა−ხე−ზედ, თით−ქო სკდე−ბი−ან,
სწევ, ვერ ე−წე−ვი, — გე−კარ−გე−ბა შენ საზრ−დო დღი−სა...
ხალ−ხი გი−ყუ−რებს — და ა−რა−ვინ ა−რა გშვე−ლი−ან!..
III
ა−ჰა, მიხ−ვე−დი, მი−უ−ტა−ნე ტვირ−თი პატ−რონ−სა,
რუ−სულ ფა−რაჯის კალ−თით შუბლ−ზე იწ−მენ−დავ ოფლ−სა,
გა−ნივ−რად იძვ−რის დი−დი მკერ−დი სიგ−რი−ლე−ში−ა,
იც−დი, სა−წყა−ლო! — შე−ნი ლუკ−მა ი−მის ხელ−ში−ა!..
ხში−რად ამ ლუკ−მის მთლად მო−ცე−მაც ი−მას შენთ−ვის ჰშურს,
ხში−რად ფასს გიკ−ლებს შიშ−ველს, მში−ერს, მ−წყურ−ვალს, უ−ბე−დურს...
”ნუ მი−ტეხ ლუკ−მას, — ე−უბ−ნე−ბი, — ღმერთ−საც შე−ხე−დე!
მე ე−გე ლუკ−მა პი−რუ−ტყვსა−ვით ზიდ−ვით ვიყიდე”.
შენ უ−ღო−ნო ხარ... და უ−ღო−ნოს კა−ცი იბ−რიყ−ვებს,
მდი−დარს მეტს მის−ცემს, შენ კი გროშ−ზე შე−გევაჭრება,
ვი−საც არ უ−ჭირს, მას გა−აძ−ღობს — და შენ კი გიკ−ლებს,
შენ, რო−მელ−სა−ცა ერ−თის გრო−შით დღე გე−მა−ტე−ბა.
ეგ−რეთ დას−ჯი−ლი უ−სა−მართ−ლოდ ბევრ−ჯერ წა−მოხ−ვალ
და, თუ და−ღამ−და, თავთ და−იდებ ერთ−გულ კურ−ტან−სა
და სად−მე ქვებ−ზედ მი−ეგ−დე−ბი იმ ფიქ−რით, რომ ხვალ
ი−სევ ამ-რიგად გა−ნაგრ−ძე−ლებ უღმრ−თო შრო−მასა.
IV
შენ სი−ცო−ცხლე−სა და−ა−ღა−მებ ეს−რეთს შრო−მაში,
კა−ცი კა−ცუ−რად ვერ ი−ცხოვ−რებ ვერც ერთ−სა დღე−სა...
მე−რე, ვინ ი−ცის, რო−მელ ქოხ−ში, რო−მელ სარ−დაფ−ში
და−უ−წყებ ბრძო−ლას სა−სიკვ−დი−ლოდ მო−სულ−სა სენ−სა.
მარ−ტო ეგ−დე−ბი და ლე−ი−ბად გექ−ნე−ბა ნამ−ჯა
და სა−ხუ−რა−ვად, თუ კი მოგყ−ვა, რუ−სის ფა−რაჯა!
მარ−ტო ი−ცო−ცხლებ და მარ−ტოცა, ძმა−ო მოჰკვ−დე−ბი!
ჯა−ლა−ბი შე−ნი ვერ და−გას−ხამს მდუ−ღა−რე ცრემლ−სა,
ვერ დაგ−ტი−რე−ბენ საბ−რა−ლო−ნი შე−ნი შვი−ლე−ბი,
ა−მა−ოდ მათ−კენ სიკვ−დი−ლის ჟამს გა−იწვდი ხელ−სა.
მოჰკვ−დე−ბი და მსწრაფლ ჩაგ−ჭე−და−ვენ სა−კა−ცე−ში−ა,
უც−რემ−ლოდ, ძმა−ო, ჩა−გიშ−ვე−ბენ სა−მა−რე−ში−ა!
ეგ−რეთ უბ−რა−ლოდ გა−ფუჭ−დე−ბი, — და ჩვენ ხსოვ−ნა−სა
ა−რაფერი არ მო−ა−გო−ნებს შენს ”აქ” ყოფ−ნა−სა.
12 ივლისი, 1860 წ. პავლოვსკი.