kids.ge logo

სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლის განვითარება, მხარდაჭერა და მშობლებთან თანამშრომლობა

ყველა ბავშვს აქვს საკუთარი შესაძლებლობები, ინტერესები, ემოციები და განვითარების განსხვავებული ტემპი. სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეს განსაკუთრებით სჭირდება ისეთი გარემო, სადაც მას მიიღებენ, მოუსმენენ, გაუგებენ და მის შესაძლებლობებზე დაყრდნობით დაეხმარებიან განვითარებაში. მოსწავლის მხარდაჭერა მხოლოდ აკადემიური ცოდნის მიწოდებას არ გულისხმობს. მნიშვნელოვანია მისი სოციალური, ემოციური, კომუნიკაციური, შემოქმედებითი და დამოუკიდებელი უნარების განვითარებაც. ამ პროცესში განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მასწავლებელს, სპეციალურ მასწავლებელს, ფსიქოლოგს, სხვა სპეციალისტებსა და, უპირველეს ყოვლისა, მშობელს შორის თანამშრომლობას. მოსწავლის ინდივიდუალური შესაძლებლობების გათვალისწინება სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლესთან მუშაობისას არ უნდა დავიწყოთ იმით, თუ „რისი გაკეთება არ შეუძლია“. პირიქით, პირველ რიგში უნდა დავინახოთ მისი ძლიერი მხარეები. მნიშვნელოვანია გავარკვიოთ: რა მოსწონს ბავშვს; რა ინტერესები აქვს; რისი გაკეთება შეუძლია დამოუკიდებლად; რა სფეროში სჭირდება დახმარება; როგორ ამყარებს კომუნიკაციას; რა გარემოში გრძნობს თავს მშვიდად და უსაფრთხოდ; რა იწვევს მის მოტივაციას. ამის შემდეგ შესაძლებელია ინდივიდუალური მიზნების დასახვა და ისეთი აქტივობების დაგეგმვა, რომლებიც ბავშვის შესაძლებლობებსა და ინტერესებს შეესაბამება. განვითარების ხელშემწყობი იდეები 1. ხელოვნებისა და შემოქმედებითი აქტივობების გამოყენება ხატვა, ძერწვა, ფერებით თამაში, კოლაჟის შექმნა, მუსიკა და სხვა შემოქმედებითი აქტივობები ბავშვს ეხმარება თვითგამოხატვაში. ზოგჯერ ბავშვს უჭირს ემოციების სიტყვიერად გამოხატვა, მაგრამ შეუძლია საკუთარი განცდა ფერით, ნახატით ან მოძრაობით გადმოსცეს. შეიძლება გამოვიყენოთ მარტივი დავალებები: „დახატე შენი დღევანდელი განწყობა“; „აირჩიე ფერი, რომელიც შენს ემოციას გამოხატავს“; „დახატე ადამიანი, ვისთანაც თავს კარგად გრძნობ“; პლასტილინით ან თიხით სხვადასხვა ფორმის შექმნა; საერთო ნახატის შექმნა თანაკლასელებთან ერთად. 2. თამაშით სწავლა თამაში ბავშვისთვის ბუნებრივი სწავლის საშუალებაა. სასწავლო მასალის თამაშის ფორმით მიწოდება ხშირად ზრდის მის ინტერესსა და ჩართულობას. შესაძლებელია: ფერების და ფორმების ამოცნობა; საგნების დახარისხება; მეხსიერების თამაშები; თავსატეხები; როლური თამაშები; ყოველდღიური სიტუაციების გათამაშება; მოძრაობითი თამაშები. მაგალითად, მათემატიკური დავალება შეიძლება შევასრულოთ სათამაშოებით, დათვლით, ფერადი ნივთებით ან რეალური საგნების გამოყენებით. 3. მცირე და რეალისტური მიზნების დასახვა ბავშვისთვის დიდი დავალების ერთიანად მიცემა შეიძლება დამაბნეველი აღმოჩნდეს. ამიტომ სასურველია დავალების პატარა ნაბიჯებად დაყოფა. მაგალითად, თუ მიზანია დამოუკიდებლად ნივთების დალაგება, შეიძლება დავიწყოთ ერთი ნივთის თავის ადგილზე დადებით, შემდეგ ორი ნივთით და ეტაპობრივად გავზარდოთ დავალება. ყოველი პატარა წარმატება მნიშვნელოვანია. 4. დამოუკიდებლობის განვითარება მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვს მუდმივად ჩვენ არ გავუკეთოთ ის, რისი გაკეთებაც თავად შეუძლია. უნდა მივცეთ შესაძლებლობა: თავად აიღოს სასწავლო ნივთები; თავად აირჩიოს აქტივობა რამდენიმე ვარიანტიდან; მოაწესრიგოს საკუთარი სამუშაო ადგილი; დამოუკიდებლად შეასრულოს მარტივი ყოველდღიური მოქმედებები; ითხოვოს დახმარება საჭიროების შემთხვევაში. დამოუკიდებლობის განვითარება ბავშვის თავდაჯერებულობას მნიშვნელოვნად ზრდის. 5. სოციალური უნარების განვითარება მოსწავლისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სწავლა, არამედ თანატოლებთან ურთიერთობაც. შეიძლება დავგეგმოთ წყვილში ან მცირე ჯგუფში შესასრულებელი აქტივობები, სადაც ბავშვი შეძლებს: რიგის დაცვას; სხვის მოსმენას; საკუთარი აზრის გამოხატვას; დახმარების თხოვნას; თანატოლისთვის დახმარების გაწევას; საერთო დავალებაში მონაწილეობას. საჭიროა კლასში შეიქმნას გარემო, სადაც განსხვავებულობა აღიქმება როგორც ბუნებრივი და არა როგორც მიზეზი ბავშვის იზოლაციისთვის. დადებითი განმტკიცება მოსწავლის მოტივაციისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია მისი მცდელობისა და წარმატების აღნიშვნა. მაგალითად: „შენ ეს დამოუკიდებლად გააკეთე.“ „ძალიან კარგი მცდელობა იყო.“ „მომეწონა, როგორ იმუშავე.“ „ვხედავ, რომ ძალიან ცდილობ.“ შექება უნდა იყოს კონკრეტული და გულწრფელი. ბავშვს უნდა დავანახოთ არა მხოლოდ საბოლოო შედეგი, არამედ ის გზაც, რომელიც მან შედეგამდე გაიარა. შეცდომებისადმი სწორი დამოკიდებულება სპეციალური საჭიროების მქონე მოსწავლეს შეიძლება გარკვეული დავალების შესრულება სხვაზე მეტხანს დასჭირდეს. ეს არ ნიშნავს, რომ მას არ შეუძლია სწავლა. მნიშვნელოვანია, არ შევადაროთ იგი სხვა ბავშვებს. სწორი მიდგომაა: „შენ შეგიძლია, მოდი ერთად ვცადოთ.“ და არა: „სხვებმა უკვე გააკეთეს, შენ რატომ ვერ აკეთებ?“ შედარებამ შესაძლოა ბავშვის თვითშეფასება და მოტივაცია შეამციროს. მშობლებთან თანამშრომლობა მოსწავლის წარმატებისთვის ოჯახსა და სკოლას შორის თანამშრომლობა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია. მშობელთან ურთიერთობა უნდა ეფუძნებოდეს: პატივისცემას; ნდობას; თანაგრძნობას; რეგულარულ კომუნიკაციას; საერთო მიზნების დასახვას. მშობელს არ უნდა ჰქონდეს განცდა, რომ სკოლა მხოლოდ პრობლემებზე ესაუბრება. სასურველია, მასწავლებელმა მშობელს გაუზიაროს ბავშვის წარმატებებიც: „დღეს მან დამოუკიდებლად შეასრულა დავალება.“ „დღეს თანაკლასელს დაეხმარა.“ „დღეს ძალიან აქტიურად ჩაერთო შემოქმედებით საქმიანობაში.“ ასეთი კომუნიკაცია მშობელს აძლევს განცდას, რომ მისი შვილის შესაძლებლობებს ხედავენ და აფასებენ. როგორ მივუდგეთ მშობელს რთულ სიტუაციაში თუ ბავშვს რაიმე სირთულე აქვს, საუბარი არ უნდა დავიწყოთ ბრალდებით. არასასურველია: „თქვენი შვილი საერთოდ არ მისმენს.“ „თქვენ სახლში არ მუშაობთ მასთან.“ „მას ძალიან ბევრი პრობლემა აქვს.“ უკეთესია ვთქვათ: „ჩვენ შევამჩნიეთ, რომ ამ კონკრეტულ დავალებაში მას უჭირს ჩართვა და ვფიქრობთ, ერთად რა გზით შეგვიძლია დავეხმაროთ.“ ასეთი ფორმულირება მშობელს პრობლემის წინაშე მარტო არ ტოვებს და თანამშრომლობისკენ უბიძგებს. მშობლის მხარდაჭერა ზოგჯერ მშობელს თავადაც სჭირდება ემოციური მხარდაჭერა. სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვის აღზრდა შეიძლება რთული და დამღლელი იყოს. მასწავლებლისა და სპეციალისტების მხრიდან მნიშვნელოვანია: მშობლის მოსმენა; მისი კითხვებისთვის დროის დათმობა; ბავშვის პროგრესის გაზიარება; საჭიროების შემთხვევაში სპეციალისტებთან დაკავშირების რეკომენდაცია; მშობლისთვის ისეთი რჩევების მიცემა, რომელთა განხორციელებაც სახლში რეალურად შესაძლებელია. მთავარია, მშობელს არ შევუქმნათ დანაშაულის განცდა. ჩვენი მიზანი უნდა იყოს არა მისი დადანაშაულება, არამედ მხარდაჭერა. ერთიანი მიდგომა სკოლასა და სახლში ბავშვისთვის სასარგებლოა, როდესაც სკოლასა და ოჯახში ძირითადი წესები და მიდგომები ერთმანეთთან თანხვედრაშია. მაგალითად, თუ სკოლაში ბავშვს ვასწავლით, რომ დახმარება სიტყვიერად ან ჟესტით ითხოვოს, სასურველია იგივე შესაძლებლობა ჰქონდეს სახლშიც. ასევე მნიშვნელოვანია ერთობლივად განისაზღვროს რამდენიმე მთავარი მიზანი, მაგალითად: დამოუკიდებლად დავალების დაწყება; დახმარების თხოვნა; თანატოლებთან კომუნიკაცია; საკუთარი ნივთების მოწესრიგება; ემოციების უფრო მისაღები გზით გამოხატვა. ყველაზე მნიშვნელოვანი — ბავშვის მიღება სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლის მხარდაჭერის მთავარი პრინციპი არის მისი მიღება ისეთი, როგორიც არის. ჩვენ არ უნდა ვეცადოთ ბავშვის „გადაკეთებას“. ჩვენი ამოცანაა, შევუქმნათ პირობები, რომ მან საკუთარი შესაძლებლობები მაქსიმალურად გამოავლინოს. თითოეულ ბავშვს აქვს თავისი ტემპი. ერთისთვის პატარა ნაბიჯი შეიძლება დიდი გამარჯვება იყოს. დასკვნა სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლის განვითარება არის ხანგრძლივი, თანმიმდევრული და გუნდური პროცესი. ბავშვს სჭირდება არა მხოლოდ ცოდნის მიღება, არამედ სიყვარული, მოთმინება, უსაფრთხო გარემო, მხარდაჭერა და საკუთარი შესაძლებლობების რწმენა. მასწავლებლის ერთი თბილი სიტყვა, მშობლის ერთი სწორად შერჩეული მხარდაჭერა და ბავშვის ერთი პატარა წარმატებაც კი შეიძლება გახდეს დიდი ცვლილების დასაწყისი. ჩვენი მიზანი არ უნდა იყოს, რომ ბავშვი სხვას დაემსგავსოს. ჩვენი მიზანი უნდა იყოს, რომ მან შეძლოს საკუთარი შესაძლებლობების მაქსიმალურად გამოვლენა, გახდეს უფრო დამოუკიდებელი, თავდაჯერებული და საზოგადოების სრულფასოვანი წევრი.

ფავორიტებში დამატება

ავტორის შესახებ

სოფი მაჭავარიანი

სოფი მაჭავარიანი

ხელოვანი/მხატვარი

მწერალი/პოეტი/კომპოზიტორი

მეწარმე/ფინანსისტი/დამფუძვნებელი/დირექტორი/

ჟურნალისტი/

 

 

...

ვრცლად

Kids.ge-ს რჩევები

ასწავლეთ პრობლემების გადაჭრა

წაახალისეთ ბავშვი, რომ დამოუკიდებლად ეძებოს პრობლემების გადაჭრის გზები.

Kids.ge-ს რჩევები

დაეხმარე სახელის შერჩევაში

დაეხმარეთ ბავშივს სახელის შერჩევაში ჩვენი საიტის ერთიერთ მომხმარებელს. თქვენი აზრით, რომელი სახელი უფრო მეტად ეწყობა ან უხდება გვარს: შავლიძე:

Kids.ge-ს რჩევები

ასწავლეთ ანიმაციური სუნთქვა

ანიმაციური სუნთქვა დაეხმარება ბავშვს, კონცენტრირება მოახდინოს სუნთქვაზე და დამშვიდდეს.

Kids.ge-ს რჩევები
სოფი მაჭავარიანი - ბება და წითელი ბოტები (ზღაპარი)
სოფი მაჭავარიანი - ბება და წითელი ბოტები (ზღაპარი)

ბება და წითელი ბოტები                                       ...

ბლოგის ნახვა
Facebook
„მარიკოს ჭიამაია“
ნახატის ავტორი:
მარიამი გუნჯუა (4 წლის და 8 თვის)

დაამატე შენი დახატული კლიპარტი
decoration

მშობლებისთვის

ბავშვის სახელები

მოძებნეთ სახელები მათი პოპულარობის, წარმომავლობის და მნიშვნელობის მიხედვით

გრაფიკები

აწარმოეთ ბავშვის ზრდის და განვითარების ციფრული გრაფიკები

აცრები

აწარმოეთ თქვენი ბავშვის აცრების ელექტრონული გრაფიკი განრიგის მიხედვით

სტატიები

საინტერესო სტატიები ბავშვის აღზრდისა და განვითარების შესახებ. ფსიქოლოგების რჩევები.

საკვები დანამატები

მოიძეთ ინფორმაცია სხვადასხვა პროდუქტში შემავალი საკვები დანამტების შესახებ

ბლოგი

მშობლების ბლოგი kids.ge-ზე. გაუზიარეთ გამოცდილება და ცოდნა ერთმანეთს.

ზოგადი ინფორმაცია

სასწავლო ცენტრი

ავტორებისთვის

საბავშვო ლექსები

ბავშვის სახელები

საინტერესო

ყველა უფლება დაცულია.
kids.ge © 2011 - 2026