kids.ge logo
Kids.ge-ს ონლაინ ჟურნალი

სარკოფაგში მომწყვდეული სიკვდილი

ზონა, რომელიც უზარმაზარ ისტორიას ინახავს და გვიამბობს, თუ როგორ შეიძლება მშვიდობიანმა ატომმა ერთი შეცდომის შედეგად ადამიანების ცხოვრება ჯოჯოხეთად აქციოს.

1986 წლის 26 აპრილს, პირველ საათზე, 23 წუთსა და 58 წამზე უკრაინაში, ბელარუსის საზღვართან ახლოს, მდებარე ჩერნობილის ატომური სადგურის მე-4 ენერგობლოკში რამდენიმე აფეთქება მოხდა.

აფეთქებით დაზიანებული რეაქტორიდან გამოჟონა მაღალმა რადიაციამ, რომელმაც ბელარუსის ტერიტორიის 23%, უკრაინის – 4,8%, ხოლო რუსეთის – 0,5% დააბინძურა. 264 ჰექტარი მიწა უვარგისი, ხოლო ბელარუსში მდინარეების – პრიპიატი, დნეპრი, სოჟი – კალაპოტები რადიოაქტიური დაბინძურების ზონად იქცა. ეს აფეთქება მე-20 საუკუნის უდიდეს კატასტროფად ითვლება.

რადიაციამ უამრავი ადამიანის ცხოვრება იმსხვერპლა, ხოლო მათ ვინც გადარჩა სერიოზულად შეერყა ჯანმრთელობა, რამაც საბოლოოდ მტანჯველ სიკვდილამდე მიიყვანა ისინი. რადიაციულ ზონაში ლეიკემიითა და კიბოთი დაავადების რისკი გაიზარდა, სიკვდილიანობა კი 20%-ით მეტი იყო შობადობაზე. უამრავი ადამიანი იქცა დევნილად.

იმ პერიოდში უკრაინა საბჭოთა კავშირის შემადგენელობაში შედიოდა. საბჭოთა კავშირში კი ყველაფერი მხოლოდ „იდეალურად“ უნდა ყოფილიყო. ამიტომ, რუსეთმა კატასტროფის შესახებ ინფორმაცია დამალა. ჩერნობილში „გაჩენილი ხანძრის“ ჩასაქრობად ათასობით ლიკვიდატორი მიავლინეს. მათი უმეტესობა ძალიან მოკლე პერიოდში გარდაიცვალა, ბევრს კი სასიკვდილო დაავადებები გაუჩნდა.

ჩერნობილის აფეთქებამ დიდ რადიუსზე გაანადგურა ყველა ცოცხალი არსება და ცოცხლად გადარჩენილებს სერიოზული საფრთხე შეუქმნა. სასწრაფოდ უნდა დაწყებულიყო ხალხის ევაკუაცია. 485 სოფლიდან მაცხოვრებლები გამოიყვანეს, მანქანებში ჩასვეს და სამუდამოდ მოაშორეს თავიანთ სახლებს. არავის მოსვლია აზრად, რომ შეიძლება უკან აღარასოდეს დაბრუნებულიყ, ამიტომ, დევნილებს ბევრი არაფერი წაუღიათ.

სიკვდილის ზონა ადამიანებისგან სამუდამოდ დაიცალა. დაცარიელებულ სახლებში ძრომიალი ქურდებმა დაიწყეს – იპარავდენ ყველაფერს, რის წაღებასაც ახერხებდნენ. წარმოდგენაც არ ჰქონდათ, რომ ყველა ნივთი დასხივების წყარო იყო და მათ სიკვდილს მოუტანდა.

ადამიანები ჩერნობილის აფეთქებას ომს ადარებდნენ: ჯარისკაცები, ევაკუაცია, საყვარელი ადამიანების დაკარგვა... ჩერნობილსა და მის ირგვლივ სიკვდილი გამეფდა, გარემო უსულო სივრცედ იქცა. ხალხის ჭაჭანება არსად იყო, ფუტკრები გაქრნენ, ჭიები მიწაში ღრმად ჩაძვრნენ... მხოლოდ ჯარისკაცები გადაადგილდებოდნენ ზონაში, იარაღებითა და დოზიმეტრებით (რადიაციის საზომი ხელსაწყო) აღჭურვილნი და ხოცავდნენ ყველა ცხოველს, რომელთან მიახლოებისასაც საზომი ციმციმს იწყებდა.

ბირთვული ღრუბელი – აირისმაგვარი ნივთიერება – ევროპის ცაზეც დაფიქსირდა, ატყდა განგაში და მსოფლიოს განვითარებული ქვეყნებისგან წამოსულმა წნეხმა რუსეთი იძულებული გახადა, ჩერნობილის კატასტროფა ეღიარებინა.

ჩერნობილის დაზიანებული ატომური სადგურიდან სიკვდილი ჟონავდა – რადიაციის გამოსხივების შესაჩერებლად საჭირო გახდა რეაქტორის ბეტონისა და ტყვიის სარკოფაგში მოქცევა. თვეების განმავლობაში აშენებდნენ საბჭოთა ინჟინრები სარკოფაგს. ბევრი მათგანი რადიაციული დასხივების შედეგად გარდაიცვალა.

რადიაციამ გაანადგურა ყველა სულიერი ჩერნობილის ირგვლივ, მისი კვალი ტყესაც დაეტყო: ხეები მოკვდნენ, ფოთლები გასცვივდათ, გაწითლდნენ და გაიზარდნენ. ფერის გამო ამ ტყეს „წითელი ტყე“ უწოდეს. წითელ ტყეში ცხოველებმა მუტაცია განიცადეს, შინაური ცხოველები გაველურდნენ... მცენარეებს შანსი მიეცათ, გაბატონებულიყვნენ. იქაური გარემო უსახურ ზღაპრულ პეიაჟს დაემსგავსა.

დღეს ჩერნობილი და პრიპიატი ტურისტული ზონებია. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ტერიტორიაზე დასხივების დოზა მრავალჯერ აღემატება დასაშვებს, ტურისტების ნაკადი არ წყდება მიტოვებულ ქალაქებში და ინტერნეტში სულ უფრო მეტი ფოტოა ხელმისაწვდომი რადიაციული ზონიდან.

ატომური საფრთხე აქტუალურობას დღესაც არ კარგავს. რუსეთმა, რომელიც დანარჩენ მსოფლიოს წლებია ბირთვული იარაღის ფლობით და საჭიროების შემთხვევაში მისი გამოყენებით აშინებს, შეიძლება ის უკრაინის წინააღმდეგ გამოიყენოს. რუსეთმა 2022 წლის თებერვალში უკრაიანის წინააღმდეგ ე.წ. „საომარი მოქმედები“ დაიწყო და „სპეციალური ოპერაციის“ სახელით მშვიდობიან მოსახლეობას ხოცავს. ომი, მთელი თავისი სისასტიკით დღემდე გრძელდება და დღემდე არსებობს რუსეთის მხრიდან ე.წ. „წითელ ღილაკზე“ ხელის დაჭერის საფრთხე.

მართალია, ჩერნობილის შესახებ ბევრი წიგნია დაწერილი, თუმცა ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო მათგანია სვეტლანა ალექსიევიჩის „ჩერნობილის ლოცვა“, სადაც მწერალი საბჭოთა და პოსტსაბჭოთა ისტორიებს ზეპირი ისტორიის სახით იწერდა. ამ წიგნში არსებული პერსონაჟები ჩვეულებრივი ადამიანები არიან. სვეტლანამ მათ ისტორიებზე დაყრდნობით შექმნა ტექსტები, რომლებიც ადამიანებს ღრმად დააფიქრებს.

„ჩერნობილის შემდეგ სხვა სამყაროში ვცხოვრობთ“ – ამბობს ავტორი. ალექსიევიჩი წლების განმავლობაში დაეძებდა და იწერდა იმ ადამიანების ისტორიებს, ვისაც პირდაპირ შეეხო გასული საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კატასტროფა.

ავტორი მარიამ კარტოზია (14 წლის)

მარიამ კარტოზია

kids.ge-ს ბავშვთა განათლების და განვითარების ცენტრის მოსწავლე სასწავლო პროგრამაზე: „მეცნიერების პრინციპები და შემოქმედებითი წერა“.

ფავორიტებში დამატება

სხვა სტატიები ამავე ნომრიდან

ანა კარტოზია
დუხობორები – სულისთვის მებრძოლნი?

ანა კარტოზია

რუსეთში წარმოშობილი სხვა შეხედულების მქონე ხალხი, რომელსაც საქართველოს ერთ-ერთი უდიდესი მოღვაწის – ივანე მაჩაბლის გაუჩინარებას აბრალებენ

სესილი ქართლელიშვილი
მშვილდოსნობა

სესილი ქართლელიშვილი

მშვილდოსნობა – საბრძოლო ხელოვნება, თუ თანამედროვე სპორტის სახეობა?

მარიამ ლაგვილავა
დედამიწის უმაღლესი ბინადარი

მარიამ ლაგვილავა

როგორ დაუგრძელდა კისერი ჟირაფს? – გაეცანით როგორ ხსნიან ამას მეცნიერები

როგორ იქმნება ეს ჟურნალი?

ხარ 10-დან 16 წლამდე მოზარდი?! გიყვარს კითხვა, მსჯელობა, ახლის გაგება და გიყვარს წერა? შემოგვიერთდი თუ შენც გსურს წერო ჩვენს ავტორებთან ერთად!

გაიგე მეტი...
Kids.ge-ს რჩევები

იმოქმედეთ თქვენი გეგმის მიხედვით

ჩართეთ სხვა აღმზრდელები - მეუღლე, ბებია-ბაბუა, ბაღი, ძიძა - ბავშვის ცხოვრებაში, რათა მან შეძლოს იმ ღირებულებების და ქცევების ათვისება, რაც გსურთ რომ გამოიმუშავოს. ეს მოიცავს ყველაფერს მადლობის თქმით დაწყებული ტირილით დამთავრებული.

Kids.ge-ს რჩევები

ნუ იტყვით ხშირად „არას“

შეიძლება შეუძლებლად მოგეჩვენოთ, თუმცა, ასე არ არის! შეეცადეთ არ თქვათ "არა" ძალიან ხშირად. ბავშვების გული მგრძნობიარეა და მათთვის ხშირი უარის თქმამ შეიძლება არასრულყოფილების გრძნობა გაუჩინოს. ხშირი „არას“ თქმით ბავშვში მეამბოხე დამოკიდებულება ვითარდება. ეცადეთ უარის თქმის დროს იყოთ ლბომიერი. ახსენით უარის მიზეზი და ბავშვი გაგიგებთ.

ანი კაპანაძის ბლოგი - დაწყებითი კლასის მასწავლებელი
ანი კაპანაძის ბლოგი - დაწყებითი კლასის მასწავლებელი

„მასწავლებელი - ზოგჯერ უშვილო,მაგრამ ათასი ბავშვის მშობელი”   პირველად რომ წავიკითხე იოსებ ნონეშვილის ლექსი, „მასწავლებელი” საოცა...

ყველა უფლება დაცულია.
kids.ge © 2011 - 2023